Winkeldiefstal sneller in beeld

De smartphone van Bart Ceusters is ook zijn bewakingsscherm. Bij Carrefour Market Antwerpen-Zuid krijgt de medezaakvoerder een melding zodra het AI-camerasysteem verdacht gedrag opmerkt. Zo kan hij de beelden op de winkelvloer beoordelen en klanten zo nodig aanspreken. Samen met Robin Buysse van beveiligingsbedrijf Blackdog vertelt hij wat die aanpak vraagt, van de investering en installatie tot de dagelijkse opvolging.

Investeren in slimmere bewaking

Waarom koos u bij de overname voor AI-bewaking?

Bart: “Vóór de overname bedroeg de derving in deze winkel 4% van de omzet. Omdat we in onze andere zaak al met AI-camera’s werkten, wilden we die ervaring gebruiken om ook hier winkeldiefstal aan te pakken. Het kostenmodel van Blackdog sprak ons daarbij aan: we doen een eenmalige investering, terwijl we in de andere winkel jaarlijks betalen. Ook na de installatie krijgen we verbeteringen aan de software meteen mee.”

Moest de bestaande installatie volledig worden vervangen?

Robin: “We konden een deel van de installatie uit 2018 behouden, omdat de intelligentie niet per se in de camera’s zit, maar in de recorder en de server erachter. Daarmee kunnen we ook oudere camera’s slim maken. Waar nodig hebben we toestellen bijgeplaatst, terwijl de winkel gewoon openbleef. Dat was voor Bart een belangrijke voorwaarde: de werkzaamheden mochten de winkelwerking niet onder druk zetten. Door het nieuwe systeem vooraf al gedeeltelijk te configureren, konden we de omschakeling beperken. Volgens mij was er hoogstens dertig minuten geen beeld.”

“De intelligentie zit niet per se in de camera’s, maar in de recorder en de server erachter. Daarmee kunnen we ook oudere camera’s slim maken” — Robin Buysse, Blackdog

Bart: “Onze winkel is net geen 1.200 m² groot en telt ongeveer veertig camera’s, maar dat aantal kun je niet zomaar naar een andere zaak vertalen. Wij hebben smalle gangen, terwijl je in een bredere gang met één camera meer kunt overzien. Hoeveel toestellen je nodig hebt, hangt dus af van de gangen en de dode hoeken die je wilt beveiligen.”

Van camerabeeld naar melding

Hoe bepalen jullie waar de camera’s komen?

Robin: “We kijken onder meer waar de diefstalgevoelige producten staan. Groenten en fruit zijn minder diefstalgevoelig dan bijvoorbeeld verzorgingsproducten of sterke drank, dus stemmen we de plaatsing daarop af. Daarbij moet de camera zo staan dat je ziet wat de klant bij het rek doet. Een toestel dat heel breed over de winkel kijkt, brengt soms vooral de bovenkant van de rekken in beeld. Daar heb je weinig aan: dan zit je naar stof te kijken. Onze camera’s zijn gemotoriseerd, waardoor we ze dieper in de winkel kunnen plaatsen en verder in de gangen kunnen kijken. Dat maakt een groot verschil in hoe je de camera’s gebruikt.”

Wat kan het systeem precies herkennen en terugvinden?

Robin: We gebruiken drie functies die elkaar aanvullen. Als je een persoon in beeld selecteert, krijg je zijn route chronologisch te zien, over de verschillende camera’s heen. Zo kun je volgen waar hij is geweest zonder elk toestel afzonderlijk terug te spoelen. Ken je alleen een beschrijving, dan kun je daarop zoeken. Ik typ bijvoorbeeld ‘man met bril en blauw hemd’ in en krijg alle personen te zien die daaraan voldoen. Vervolgens kan ik iemand selecteren om zijn route te bekijken. Daarnaast analyseert het systeem gedrag. Wanneer iemand een product onder zijn kleding verbergt, in een rugzak stopt of in de winkel consumeert, krijgt Bart een melding op zijn smartphone. We zien bijvoorbeeld mensen die een fles drank openen, enkele slokken nemen en ze weer terugzetten.”

De winkelier blijft beoordelen

Levert elke melding ook een verdachte situatie op?

Bart: “Nee, ook iemand die gewoon zijn gsm wegsteekt, kan een melding veroorzaken. Hetzelfde gebeurt wanneer een klant zijn portefeuille bovenhaalt om te kijken hoeveel geld hij heeft en die daarna weer opbergt. Op mijn smartphone zie ik wat er aan de hand is, zodat ik kan beoordelen of ik iemand moet aanspreken. Bij zulke onschuldige handelingen hoeft dat uiteraard niet.”

Hoe reageert u als iemand wel een product verbergt?

Bart: “Ik spreek die persoon eerst aan en geef hem de mogelijkheid om de producten achter te laten of gewoon aan de kassa te betalen. Als ik een melding krijg uit een gang of twee verder, kan ik de beelden bekijken en die klant meteen terugvinden. In ongeveer 90% van de gevallen gaan de mensen mee naar de kassa en betalen ze. Meestal vinden ze het al erg genoeg dat ze zich betrapt voelen. Loopt iemand toch weg, dan laat ik de politie komen. Zo’n afhandeling vraagt al snel een uur of twee, terwijl ik er vooral voor wil zorgen dat de producten worden betaald. Op deze manier kan ik de bewaking opvolgen en tegelijk met mijn klanten en personeel bezig blijven, zonder in een bureau te moeten gaan zitten om camerabeelden te bekijken.”

“Op deze manier kan ik de bewaking opvolgen en tegelijk met mijn klanten en personeel bezig blijven, zonder in een bureau te moeten gaan zitten om camerabeelden te bekijken”— Bart Ceusters, Carrefour Market Antwerpen-Zuid

Kosten en privacy

Hoeveel moet een retailer voor zo’n systeem begroten?

Robin: “Voor een basisinstallatie met 32 camera’s moet je rekenen op zo’n 15.000 tot 20.000 euro, inclusief plaatsing en bekabeling. Daarbovenop komt de AI-module, die start bij 6.000 euro voor vier camera’s, plus ongeveer 1.000 euro voor de server. Per extra camera waarop je de gedragsanalyse wilt gebruiken, komt er 750 euro bij. Samen met de winkelier selecteren we daarvoor de meest diefstalgevoelige zones. Bij Bart gaat het om een eenmalige aankoop, zonder jaarlijkse software- of licentiekosten. Hij kan ons ook contacteren als er updates of aanpassingen nodig zijn; dat is kosteloos. Als pilootklant helpt hij ons bovendien om het systeem te verbeteren. We ontwikkelen het niet zelf, maar kunnen met zijn feedback en onze ervaringen naar de fabrikant stappen om aanpassingen te vragen.”

Wie heeft toegang tot de beelden en hoe zit het met privacy?

Robin: “De verwerking gebeurt lokaal in Barts winkel, waardoor de beelden voor de analyse niet naar de cloud hoeven. Als beheerder bepaalt hij wie toegang krijgt. Hij kan bijvoorbeeld een shopmanager toelating geven om beelden te bekijken en meldingen te ontvangen, en die toegang later weer intrekken. Ook ik kan er vanop afstand niet in zonder zijn toestemming. Het systeem kan in principe zelfs offline werken, al is er wel een netwerkverbinding nodig om meldingen naar zijn smartphone te sturen.”

Lokaal beheer neemt de wettelijke verplichtingen niet weg. De retailer moet onder meer aangifte doen via aangiftecamera.be, die jaarlijks valideren, een register van de beeldverwerking bijhouden en een pictogram aan de ingang plaatsen. Ook de AVG blijft van toepassing en de toegang tot de beelden moet tegen onbevoegden beveiligd zijn. www.besafe.be