De volkstuin: zaailingen

Een tijdje geleden zijn we gestart met het zaaien voor het nieuwe seizoen. We zullen het resultaat daarvan nu bekijken maar bovendien krijgen jullie nog een aantal nieuwe tips mee. We kennen allemaal zaai- en stekgrond, maar er is nog een alternatieve manier om je zaadjes te laten kiemen, en dat is vermiculiet. Wat dat is, dat gaan we nu eens tonen. Vermiculiet is eigenlijk een mica-achtige stof, dus een mineraal, dat eigenlijk, laat ons zeggen, als schilfertjes in de natuur voorkomt. Dat wordt verwarmt op een hoge temperatuur waardoor het begint te poffen net als popcorn. De benaming vermiculiet komt van het Latijnse woord vermiculare wat krinkelende wormen betekent. Door het opwarmen van die schilfertjes krijg je een ‘pof-’effect en gaat zich dat vermenigvuldigen in duizenden kleine stukjes. Die hebben het voordeel van zeer licht te zijn en luchtig. Die bevatten veel lucht maar die kunnen ook veel water opnemen. De toepassing is niet alleen in de landbouw maar ook in de bouw voor het isoleren. Maar als zaai- en stekgrond is het eigenlijk perfect om te starten. Nu, de volgende stap is bevochtigen. Vermiculiet is droog dus die moet nu nog veel vocht opnemen. In principe is regenwater voldoende maar ik voeg daar altijd een klein beetje microferm aan toe. Microferm zijn effectieve micro-organismen - probiotica – die ervoor gaan zorgen dat de wortelvorming nog beter kan verlopen. We gaan nu een beetje microferm aan ons water toevoegen. Niet veel. Eén op honderd is meer als voldoende. Die probiotica gaan ervoor zorgen dat er goede bacteriën in de grond zitten. En dat mag wel een aanzienlijke hoeveelheid zijn. Dat zuigt enorm veel water op. Dat is ook het grote voordeel, hé. Het neemt water op maar het overtollige water draineert heel gemakkelijk naar onder toe waardoor de zaden of het plantgoed niet kan rotten. Dat is een heel belangrijk voordeel want als je zaai- en stekgoed te nat is, dan krijg je ook een rottingsproces wat ook niet goed is. Dat heb je niet met die vermiculiet. Kijk, nu gaan we die massa mooi verdelen. Dus nu gaan we over tot het planten van erwten. Dat zijn nu sluimererwten, dat kunnen gewone erwten zijn ook. We hebben daar een hulpmiddel voor. Dat hoeft niet. Dat kan ook met de losse pols maar kijk, met dat latje kunnen we nu overal mooie, gelijke gaatjes maken. We schuiven een beetje op. Je ziet dus: dat is zéér luchtig, hé. Je kan daar in prikken. […] Nu gaan we nog een rijtje doen. Gewoon met de losse hand. […] En daar ook nog eentje. Zo, kijk, stap twee is dan de erwtjes. Nu gaan we in zo’n gaat elk een erwtje steken. Je ziet: die staan nu allemaal perfect uitgelijnd. Zo, dus, de zaadjes zitten erin. Dat gaan we nog even een beetje aanstampen. En we strooien daar nog een klein beetje vermiculiet bovenop. Voila. Deze bak is nu klaar. En die gaan we nu op een warme – laat ons zeggen minstens vijftien graden warm – en vooral een plaats met veel licht. Als er onvoldoende licht is, dan gaan die plantjes naar het licht toe groeien en krijg je dus zwakke plantjes met een lange stengel. Dat is heel belangrijk. Warmte en licht. Voila, en dat is het resultaat na drie weken. Onze plantjes zijn nu klaar om in de tuin geplant te worden. Wat is nu het voordeel van die vermiculiet? Die grond is zo luchtig dat je die plantjes er gewoon zo kan uittrekken en de worteltjes worden integraal, onbeschadigd eruit gehaald. Je kan er zelfs de overtollige vermiculiet eraf doen. Je ziet dus: dat plantje heeft hele mooi worteltjes. Die zijn totaal intact hetgeen je met zaai- en stekgrond niet hebt omdat die er vaster in zitten geworteld. Nog een ander voordeel van die vermiculiet is: je kan het gewoon recycleren. Als je het op het eind van het seizoen niet meer nodig hebt, laat het eerst wat drogen. Van zodra het iets droger is, kan je het gewoon stockeren voor een volgend gebruik. Voila, enige tijd geleden. Een week of drie geleden salade gezaaid. Snijsla. Een tip voor iemand die geen tuin heeft. Of op een appartement [nvdr, woont] met beperkte ruimte. Sla kan je eigenlijk kweken in een potje. Het is hier nu wel een klein potje maar dat mag groter zijn en dan neem je zo een aantal plantjes bijeen … zo … voila. Dus nu zetten we dat daar mooi in. En we voegen daar nog een beetje goede grond aan toe. Daar zit al voedsel in, hé. Die grond heeft een zekere voedingswaarde. Het is natuurlijk wel nodig om bijtijds [nvdr; ‘op tijd’] wat voeding bij te geven. Stel nu, we hebben dat uitgeplant hier in een bloembak. Deze bak is ongeveer vier weken geleden gezaaid. En momenteel hebben we al sla die we kunnen oogsten: pluksla. We kunnen de blaadjes al plukken en die zijn klaar om opgegeten te worden. Je ziet: ook zonder tuin is het mogelijk om frisse, gezonden en malse sla te hebben. Deze spinazie is een week of vier geleden gezaaid. Het groeit wel ietsje langzamer en die gaan we nu verspenen met een drie à vier plantjes per potje vooraleer we ze in de serre gaan uitplanten. Nu zien we terug het voordeel van die vermiculiet. We kunnen de plantjes daar gewoon uit trekken, zie je? De plantjes zijn nu nog wel vrij jong maar dat is geen probleem. Het tweede blaadje begint te groeien. Maar je ziet: er zijn wel degelijk worteltjes aanwezig. … En we gaan natuurlijk voorzichtig te werk want die plantjes zijn nog zwak. En tot slot geven we ze nog een beetje water. En ze kunnen groeien. Binnen een goeie week planten we ze uit in de serre, of als het weer mee zit in de volle grond. Onze plantjes zijn klaar om in de grond te gaan. Het is ondertussen lente, het zonnetje schijnt volop. We nemen een drietal plantjes. Voila. Kijk, zie je het? Zie je hoe je dat eruit haalt? En die steken we in de grond. En die mogen wel wat dieper geplant worden. Je ziet hier een draad om op te klimmen. Natuurlijk, er zijn erwten die laagstammig zijn. En er zijn klimerwten. Dat zijn er die anderhalve meter hoog gaan klimmen waardoor ze wel behoefte hebben aan een steuntje. Veel tuiniers gaan hun erwten ter plaatsen zaaien maar dan mag je wel rekenen dat je twee à drie weken achterstand hebt. Die hebben nu al twee weken kunnen groeien. Dus we hebben een voorsprong waardoor we vroeger gaan kunnen oogsten ook uiteraard. Ik vul de gaatjes op met goede potgrond. Waarom? Omdat de plantjes beter gaan inwortelen. Dat hoeft niet maar ik heb er nu toch wat op overschot en met die goeie grond gaan ze veel beter gaan klimmen. Kijk en die kunnen dus ook wat dieper geplant worden he, zodat ze net met hun blaadjes boven de grond uitkomen. Ik heb daarnet nog zo’n een bakje gezaaid dat dan veertien dagen later klaar zal zijn want veel mensen gaan bijvoorbeeld meteen een hele rij sla gaan zaaien en als die klaar zijn heb je tien, vijftien kroppen sla die je niet allemaal op hetzelfde moment kan consumeren en dat je dan moet weggeven aan de buren of de familie. Die zijn daar dan wel blij mee maar het is beter om een tweede zaaibeurt in te plannen zodat je de oogst kan spreiden. [Ik raad aan] als de nachten nog te koud zijn om het bakje eerst een aantal dagen in de koude bak of in de serre te zetten zodat ze wat kunnen acclimatiseren. Want anders is de schok van de warme binnentemperatuur – vijftien graden – naar het vriespunt buiten te groot. Kijk, die plantjes zitten in de grond. We zijn in het voorjaar. Er is nog weinig groen en de duiven – vooral de duiven – die zijn verlekkerd op die jonge plantjes en moeten we ze beschermen tegen vogelvraat. Daarvoor gebruiken we een restje kippengaas. Dat gaan we dan schuin tegenover de stelling [nvdr; klimgeraamte] zetten zodat de plantjes wat beschermd zijn tegen de vogels. Dat is alleen maar nodig in de beginfase. Eenmaal ze beginnen te ranken dan is de interesse van de vogels weg. Ook al omdat er dan van alles te vinden is in de natuur en geen honger meer hebben. Nu hebben ze honger. Alles wat ze zien van frisgroen is welkom, he. Maar daar zijn wij natuurlijk niet mee akkoord, hé. Kijk en nu de eerste bevestiging hier. Juist natuurlijk opletten dat de erwten niet beginnen te ranken op die beschermdraad want die gaat nadien worden verwijderd. Dus hou die daar een eindje vandaan. Onze plantjes zijn nu beschermd tegen de vogels. De andere kant doen we straks. De volgende zaaironde is nu al gestart. Binnen veertien dagen planten we de rest van de plantjes zodat we een spreiding hebben van veertien dagen tussen oogst één en oogst twee. Voila. Ik hoop dat je daar iets van hebt geleerd en we zien elkaar terug bij een volgende aflevering. Ik dank u!