Hoge Gezondheidsraad pleit voor verbod op sigarettenfilters
Maar pleit meteen ook voor Europese aanpak
De Hoge Gezondheidsraad maakte eind april 2023 de balans op over het effect van sigarettenfilters op mens en milieu. Uit de analyse blijkt dat filters in sigaretten de kwalijke gezondheidsgevolgen van roken in feite niet verminderen. Vanuit volksgezondheidsperspectief bieden ze geen enkel voordeel, terwijl ze wel vervuilend zijn voor het milieu. De Raad pleit dan ook voor een verbod op Europees niveau.
Zwerfvuil
Tellingen per stuk van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) tonen aan dat sigarettenpeuken 41% van het Vlaamse zwerfvuil uitmaken. Bio-afbreekbare alternatieven zijn volgens de Hoge Gezondheidsraad ook geen goed idee. Ook al zouden ze een deel van het microplasticsprobleem wegnemen, er zouden nog steeds toxische restproducten in het milieu terechtkomen. Rokers zouden bovendien misschien zelfs sneller geneigd zijn om hun sigarettenpeuk op de grond te gooien vanwege het misleidende ‘groene’ imago.
Daling aantal sigarettenrokers
Filters geven een ‘aangenamer’ mondgevoel, verminderen gevoelsirritatie van de luchtwegen en voorkomen dat er tabak in de mond terechtkomt. Studies suggereren daarom dat een verbod op filters het roken net minder aantrekkelijk zou maken. Een filterban zou het totaal aantal gerookte sigaretten dus onrechtstreeks kunnen doen dalen, klinkt het.
Verbod op Europees niveau
Het wegnemen van de filter in sigaretten zou de nadelige gezondheidseffecten van roken globaal genomen niet verergeren, het totaal aantal gerookte sigaretten kunnen verminderen en
een deel van de oplossing bieden voor een vermijdbaar milieuprobleem. Om die redenen beveelt de Hoge Gezondheidsraad dan ook een algemeen filterverbod aan, in overeenstemming met het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie. Men zou filters moeten beschouwen als moeilijk afbreekbare kunststofproducten voor eenmalig gebruik (SUP, ofte Single-Use Plastics), net zoals plastieken wegwerpzakjes bijvoorbeeld. De Hoge Gezondheidsraad is zich bewust van de internationale aard van deze problematiek en pleit er dan ook voor om dit verbod zowel op nationaal niveau als op internationaal, en dus Europees, niveau door te voeren.
Tot slot is en blijft de Hoge Gezondheidsraad voorvechter van een rookvrije toekomst: inzetten op preventie en rookstop moet een prioritair aandachtspunt blijven om de volksgezondheid te beschermen.