Omkasting van de keuken (deel 1)

In de vorige aflevering zetten we de keuken verder op punt. We breidden z’n functionaliteiten nog uit met een koffiehoek en vestiairekast, en regelden de lades en deuren af. Om te eindigen met het nodige kitwerk, en ladeverlichting. In het eerste deel van deze aflevering bouwen we een omkasting rond de kastenwand van de keuken en de vestiairekast. Na de nodige opmetingen, maken we met MDF een stevige, naadloze constructie op maat. De bedoeling is dat de omkasting een verlengde is van de bestaande muren, zodat het lijkt alsof de kasten ingebouwd zijn. Voor je hiermee van start kan gaan, moet je alles gedetailleerd opmeten en nadenken over hoe je de opbouw zal aanpakken. Begin met het niveau van de bestaande muren uit te zetten. Leg een lange regel of waterpas langs de wand naast de vestiairekast en teken het verlengde hiervan uit op de vloer. Aan de keukenzijde nemen we hier de dagkant van het raam als referentie. Dit betekent dat de keuken even diep moet zitten ten opzichte van de omkasting zoals hij ten opzichte van deze dagkant zit. Zet de positie van het uiteinde van de nog open kant van de kastenwand eerst over op je ondergrond. Je kan dit doen met behulp van een recht stuk hout. Met een winkelhaak zet je de voorwaartse lijn voor je constructie alvast uit. Daarop meet je dezelfde afstand af zoals je aan de raamzijde hebt. Zo weet je tot waar je valse wand moet komen. Gebruik nu opnieuw de winkelhaak om, om een rechte hoek te maken richting de eerder afgetekende lijn aan de gangzijde. Schets deze opstelling daarna op een blad zodat je alles nu definitief kan gaan opmeten en noteren. Zorg hierbij dat je ook exacte plafondhoogte kent. De opstop tussen de kastenwand en het plafond mag je uiteraard niet vergeten. Zo kun je de grootte van alle nodige stukken gaan berekenen en die in de speciaalzaak al op maat laten zagen. Wij gebruiken hier MDF-platen van 18 mm dik. Man 1 Voor deze omkasting zijn er een aantal regels dat je moet respecteren. Ten eerste gebruik ik een groene plaat. Dat is waterbestendig. En ook voorgelakt. Voor in de toekomst is dit gemakkelijker om te schilderen. We hebben dan ook zo weinig mogelijk naden proberen te gebruiken. Daarvoor heb je langere planken nodig, die je kunt gaan kopen in een gespecialiseerde zaak. Man 1 Voor deze omkasting hebben we een aantal regels te gaan respecteren. Ten eerste gebruik ik een groene watervaste plaat. Ten tweede hebben we hier ook euh voorgelakte platen. Die gemakkelijk zijn voor later dan beter [te] kunnen schilderen. We hebben dan ook de verstekken die we gaan zagen, zodanig dat we geen diktekant hebben. En we gaan zo veel mogelijk proberen die naden proberen te vermijden, zodanig dat we ook wel langere stukken nodig hebben. En dit kun je gaan kopen in een gespecialiseerde zaak. Voor we aan de installatie beginnen, beslissen we hier nog extra verlichting in de vestiairekast te voorzien. Die kunnen we simpelweg aan een legplank bevestigen en op een transfo van onze ladeverlichting aansluiten. In dit geval willen we de mogelijkheid behouden om de vestiairekast te kunnen weghalen uit de omkasting. Zet eerst de contouren van de kast uit, voor je die weghaalt. Zo kun je de extra steunen net onder de kast positioneren. De vloer is hier nog niet geplaatst, dus moeten we de kast wat ophogen. Dit zal ons de mogelijkheid geven de kast in en uit de opening te schuiven… En zal ook zorgen voor een nette afwerking tussen vloer en kast. Want zo kunnen we de vloer tot net onder de kast leggen. Controleer nog even of de naastliggende bestaande muur recht is, pas dan ben je zeker van een mooi aansluitend resultaat. Met een aantal reststukjes van de vloer kun je de kast perfect op de juiste hoogte krijgen. Leg die eerst eens ter plaatse en controleer zo of ook de ondergrond waterpas is. De ideale manier om de kast op de juiste hoogte te krijgen, is door een paar reststukjes van de vloer zelf te gebruiken. Is dit niet het geval, dan zal je het verschil moeten bijpassen met kaleerblokjes. Deze stukken positioneer je op de plaats waar de poten van de vestiairekast zullen rusten, binnen de afgetekende lijnen. Zet ze iets naar binnen ten opzichte van de voorzijde, zo zijn ze niet zichtbaar. Met wat montagelijm kleef je ze op de chape vast, zodat ze niet gaan verschuiven. Over nu naar de omkasting zelf. Om de uitsprong aan de hoek goed te kunnen plaatsen, voorzien we een extra steun op de grond. Die moet perfect op de binnenzijde van de omkasting aansluiten. Zet een stukje MDF – met dezelfde dikte als je omkasting – op de eerder gemarkeerde lijnen en teken af langs de binnenkant. Daarna maak je een reststuk paneel op maat, zodat het perfect tussen deze binnenste lijnen past. Lijm, én schroef deze steunplank dan vast op de ondergrond, zo zal die niet verschuiven zolang de lijm niet droog is. Een aandachtspunt hierbij is wel om te checken of er geen leidingen liggen waar je wil boren. Controleer indien mogelijk aan de hand van foto’s en stem de diepte van je plug ook af op je plaatdikte. Zit je bevestiging ruim een centimeter in de chape, dan is dit in principe voldoende om verschuiven te voorkomen en speel je ook op zeker om niet in eventuele leidingen te boren. 2 verankeringen zijn ook genoeg. Boor voor door je plank, om zo de exacte positie op je chape te markeren. Doe de rest dan op de klopboorfunctie. Breng wat lijm aan… En monteer met pluggen en schroeven ter plaatse. Zo is alles voorbereid om over te kunnen gaan tot de omkasting zelf. Je kan de grote MDF-panelen al op maat laten zagen in de winkel. De laatste aanpassingen doe je dan ter plekke. Het is best om eerst het grote verticale stuk, die de hoek vormt, te gaan plaatsen. Om een strakke afwerking te verzekeren is het aangewezen de hoeken in verstek te voorzien. Zo heb je geen zichtbare kopse kanten, want die zijn ook moeilijker egaal te schilderen. Zo’n lang stuk in verstek zagen kun je met een invalzaag doen. Uiteraard is het hierbij uiterst belangrijk dat je mooi recht zaagt, zorg dus dat je een geleider hebt om met je zaag langs te bewegen. Een ander récht stuk paneel kan hiervoor perfect dienst doen. Begin met je machine op 45 graden in te stellen. Pas dan af op welke afstand je steunlat moet liggen om het verstek perfect op het uiteinde van de plaat te zagen. Meet dit op verschillende plaatsen na zodat het precies juist ligt… En klem vast met een paar lijmklemmen. Doe nog een controle met de invalzaag of je overal goed uitkomt met het zaagblad. Uiteindelijk kun je overgaan tot het zagen. Om stof en vuil te vermijden sluit je je machine best aan op een stofzuiger. Dan heb je in principe ook geen veiligheidsbril nodig. Gehoorbescherming is wel steeds aangewezen. Bereid zo paneel per paneel voor door de verstekken te voorzien. Regel de steunlat steeds goed af en let er ook op dat je het verstek in de juiste richting maakt. Begeleid je invalzaag met je andere hand netjes tegen je geleider, zodat je mooi de rechte lijn volgt. Is alles gezaagd, dan kun je de met de montage beginnen. Om de lange stukken van de omkasting nu stevig – in verstek – aan elkaar te bevestigen gebruik je L-ijzers. Die plaats je aan de binnenkant van de hoek. Let hierbij goed op dat je ze goed positioneert, want de ijzers mogen het verstek uiteraard niet openduwen. Monteer ze daarom op 1 à 2 millimeter van de binnenrand… En zorg dat ze mooi parallel met de rand staan, zo zal je een perfect resultaat bekomen. Voorzie een L-ijzer elke 50 à 60 centimeter en schroef dit telkens vast met een tweetal schroeven. Schroeven met een lengte van 16 zijn ideaal. Deze platen zijn 18 millimeter dik, dus dan heb je een paar millimeter marge. In dit geval bereiden we dit groot stuk plaat aan beide zijden voor met ijzers. Posteer de verschillende onderdelen van de omkasting dan ter plaatse. Doe dit voorzichtig, zodat je het plafond niet beschadigt. Op dit punt zal je meteen zien of alles goed past… Is de maat van je grondplankje juist? En die van de planken? Sluiten de verstekken mooi op elkaar aan? Is het resultaat op al deze vragen positief, dan kun je overgaan tot de bevestiging. Je begint met de eerste twee delen, die aansluiten op de keuken. Breng eerst een ril montagelijm aan op één zijde van de naad. Gebruik voldoende lijm, zodat het wat zal uitpuilen bij het tegen elkaar duwen. Ook aan de grondsteun onderaan voorzie je lijm. Breng dan de tweede plaat aan. Zorg dat beide delen onderaan goed tegen de steun zitten. Het is trouwens niet nodig de panelen op een kaleerblokje te zetten, want als je groene waterbestendige MDF gebruikt, zal die niet opzwellen door eventueel water. Duw de twee verstekzijdes zo goed mogelijk tegen elkaar aan, zodat de planken in een rechte hoek van 90° staan. Indien mogelijk kun je een lijmklem gebruiken om ze op hun plaats te houden. Daarna schroef je de L-ijzers vast op de tweede plaat en dus de tweede zijde van de binnenhoek. Je zal zien dat de platen hierdoor goed tegen elkaar trekken en het verstek zich mooi sluit. Het naadje aan de hoek moet dan sowieso nog verder opgekit en opgeschuurd worden voor een nette afwerking. Omdat er onderaan nog plinten voorzien worden, kunnen we ook nog vastschroeven op het steunplankje, want de schroeven zullen daar niet zichtbaar zijn. Duid de helft van de plankdikte aan – 9 millimeter dus – zodat je netjes in het midden zou vastschroeven. Boor nog even voor en verzink de schroefkoppen, voor je bevestigt. Om een stabiel resultaat te bekomen is het best je omkasting ook vast te maken aan je keuken. In dit geval hebben we de ruimte om een blok hout tegen de kast te kleven, waarop we de platen nog extra kunnen fixeren. Check wel met de waterpas of alles netjes loodrecht staat voor je definitief vastschroeft. Daarna ga je over naar het volgende stuk van je omkasting. Begin opnieuw met kit op de naad te spuiten. Dit heeft eigenlijk twee functies. Het versterkt de verbinding… En zorgt er meteen voor dat de naad gevuld is. Breng de montagekit dus dicht tegen de buitenhoek aan, zodat het wat uitpuilt na het bevestigen. Klem weer eerst tegen elkaar, zodat je dan in de juiste positie kan vastschroeven. De overtollige kit strijk je daarna af. Het monteren van zo’n omkasting doe je best paneel per paneel. Want een volledig voorgemonteerd stuk ga je niet op zijn plek krijgen omdat de speling met plafond en vloer te nipt is… Mocht het nodig zijn, schroef je eerst de nodige L-ijzers op de plank. Het is een kwestie van goed na te denken op welke zijde van je binnenhoek je de L-ijzers initieel vastschroeft… Want je moet zorgen dat eens het paneel ter plaatse staat, je de tweede kant nog kan bereiken om daarop vast te schroeven. Kleef eventueel ook op het plafond nog een extra steunplank op maat. Zo ben je zeker van een volledig haaks resultaat, en kun je tegelijk de verticale positie nog wat bijsturen. Nu de staander aan de hoek geïnstalleerd is, gaan we over tot het tussenliggende horizontale stuk, dat boven de kasten komt. Hierachter zitten een paar stopcontacten die we gebruiken voor de ladeverlichting. We klokken dus eerst nog een gat achteraan in de kast, zodat we – eens de constructie er hangt – nog toegang hebben tot deze contactdoos. De constructie is zo ontworpen dat we steeds een zo lang mogelijk stuk paneel kunnen gebruiken, om zo weinig mogelijk naden te hebben. Het lange stuk voor deze horizontale opvulling is al op de juiste hoogte voorgezaagd, maar in de breedte doe je dit best ter plaatse. Dit kun je het best doen door het stuk even op zijn plaats te houden… En te markeren waar je moet afkorten. Neem hierbij een klein beetje marge, zodat je het vlot in de opening krijgt. Deze horizontale omkasting bovenaan moet wat naar voor uitsteken ten opzichte van de onderliggende keukenkasten, om zo in lijn met de dagkant van het raam te zitten. Daarom is het nodig een constructie in een hoek, en dus L-vorm te voorzien. Die moet je vooraf samenstellen. Je zaagt de lange zijdes in verstek, om zo netjes een rechte hoek te kunnen maken. Plaats de L-ijzers weer iets van de rand af, zodat de platen mooi tegen elkaar trekken bij het vastschroeven en de naad dus zo slank mogelijk is. Deze L-constructie positioneer je alvast even ter plaatse, om te checken of het past. Nu is het een kwestie van de montage voor te bereiden. Want je moet het stuk mooi in lijn met de naastliggende muur en staander kunnen installeren, met zo weinig mogelijk zichtbare bevestigingspunten. Aan weerszijden zorg je best voor steunblokjes, waarop je kan vastschroeven. Die zullen ervoor zorgen dat het stuk niet gaat kantelen… En helpen tegelijk om alles in één lijn te plaatsen. Boor een aantal reststukken MDF voor… En bevestig ze aan de wand met montagelijm, en een aantal schroeven, die verschuiven voorkomen. Voor de exacte positie hou je rekening met de dikte van je afwerkingspanelen. Gebruik een stukje MDF om dit te simuleren… zodat dit in eenzelfde vlak als de naastliggende muur ligt. Hetzelfde doe je nu aan de andere kant, waar het aansluit op het eerder geplaatste stuk omkasting. Indien mogelijk kun je ook een steun aan het plafond voorzien, maar dit is hier te omslachtig, doordat het uit beton bestaat. Doe dan wat montagelijm op deze steunblokken, en hef de L-constructie op zijn plaats. Aan de onderzijde schroef je op een paar plaatsen vast aan de kasten. Kies een zo onzichtbaar mogelijke plaats, zoals achter de afdekkapjes van de scharnieren. Daarna bevestig je nog op de steunblokken. Zo bekom je met amper één zichtbare schroef aan weerszijden een voldoende stevig resultaat. Boor wel voor, en verzink het gat, zodat de schroefkop niet uitsteekt. Je kan hiervoor een verzinkboor of een boor met een grotere diameter gebruiken. Controleer uiteraard steeds of de overgang nog goed zit, voor je definitief vastschroeft. De naden tussen de verschillende onderdelen kun je alvast afdichten met montagelijm. Dit is een beter alternatief dan schilderskit, omdat het ook flexibel en overschilderbaar is, maar niet krimpt. En ook de schroefgaten kun je daarmee opvullen. Strijk de overtollige kit vlak af met een plamuurmes. Eens de hoofdconstructie gemaakt is, is het tijd om de vestiairekast weer op zijn plaats te schuiven. Als je opmetingen vooraf correct waren, zou die perfect in de nis moeten passen. Regel eventueel wat bij zodat hij mooi recht zit, en bevestig op een paar punten via de zijwanden in de opening. Dit voorkomt dat hij zou verroeren. Schroef in de gaatjes van de rijboringen, dit is zo goed als onzichtbaar. Om de omkasting te vervolledigen moet er nu nog een passtuk voor boven de vestiairekast gemaakt worden. Meet op en zaag een stuk MDF op maat. Controleer of het past en voorzie daarna opnieuw steunblokken aan weerszijden van de opening. Bevestiging met twee schroeven is opnieuw nodig zolang de lijm niet droog is. Zo blijven ze netjes op hun plaats zitten. Enkel op die manier ben je verzekerd dat je paneel ook effectief in één lijn met de naastliggende elementen zal liggen. Na het plaatsen vul je opnieuw de naden en gaatjes op met montagelijm. Controleer vooraf op de verpakking van de kit of die overschilderbaar is. Zo is de omkasting is klaar! En krijgt de kastenwand met ingebouwde vestiairekast meteen een heel ander cachet. Door het aantal naden en zichtbare bevestigingspunten te beperken, maak je het jezelf ook makkelijker om tijdens de afwerking van de muren een naadloos resultaat te bekomen. Eens dit alles zal geschilderd zijn, zal je de constructie niet meer kunnen onderscheiden van de gepleisterde muren en zal alles één geheel vormen. In deel 2 van deze aflevering werken we de omkasting verder af, door de hoeken en naden aan te pakken. Daarna plaatsen we nog een omkasting rond de hangkast in de koffiehoek. Zo vermijden we een ophoping van stof tussen plafond en rek, en kunnen we ook verlichting inbouwen.