PremiumAmbachten

Hoe wordt een fietswiel gevlochten? (deel 2)

ver gevorderd

Ken je het verhaal van de spaken van je fietswiel? Koen Van Eygen legt uit hoe een fietswiel is opgebouwd. Hij toont ook op welke manier je van een naaf, een velg en losse spaken tot een perfect uitgebalanceerd wiel raakt.

12 juli 2023

Bekijk deel 1 hier

Transcriptie

Dus we gaan nu verder met de trekkende spaken van de aandrijf zijde. dus de duwende zitten allemaal met het kopje naar buiten. Deze gaan we met kopje naar binnen. Dus dus maar gewoon er laten invallen. Zo Dus nu gaan we nu vlechten, en we hebben daarjuist gekozen, bij het berekenen van de spaaklengte tot dat we gaan kruisen over drie. Dus over drie wil zeggen, we gaan over spaak nummer één, Dus de trekkende spaak kruist spaak één, kruist spaak twee, en dan gaat hij onder spaak nummer drie. Ja ge gaat zien, hier hebt ge terug twee gaten, waaruit dat ge kunt kiezen, waar dat die spaak ingaat. Het onderste gat gaat naar de niet-aandrijfzijde en het bovenste gat gaat naar de aandrijfzijde. Dus we gaan het bovenste gat kiezen over de eerste, over de tweede, en onder de derde, zo en dan, gaatje overlaten. Dus nu is eigenlijk de aandrijf kant is helemaal uh gevlochten. De laatste stap is de trekkende sprake van de niet-aandrijfzijde. Ja, er schiet niet veel niet meer over natuurlijk. Gewoon er zo door laten vallen. Hetzelfde als aan den andere kant kruisen over drie, Dus over de eerste, over de tweede, onder de derde Er zit nog maar één gat, hier, dat overschiet. Dus hier kunt ge niet meer uhm missen eigenlijk. Dus over één, over twee, onder drie en dat was dus de laatste spaak. Dus nu heel uw wiel gevlochten Van gereedschap heb je nodig : een wielrichtapparaat. Je kunt daar heel ver in gaan, je hebt daar ook heel basic dingen in... ... waar dat je al, al redelijk veel mee kunt doen. Je kunt het ook gewoon zelf maken als je een beetje handig bent en je hebt ergens een oude vork, bijvoorbeeld. En je plooit die wat bij, dan kan je daar ook een wiel insteken en kan je dat ook... Dus een wielrichtapparaat heb je nodig ; een centreerboog om te kijken dat je velg mooi gecentreerd is ten opzichte van het uiteinde van je as. Wat hebt je nog nodig ? Dat is een euh, een nippelsleutel Die hebt ge in alle mogelijke soorten. Dus dit is een basis nippelsleutel voor allemaal verschillende maten. Daar kan je al een eindje mee weg. Kan je niet zo heel hoge spaakspanning mee geven. Dus je hebt er andere en zoals deze. Die, die pakken veel mooier rond de nippel en daar kan je dan veel uhm meer kracht op zetten. Als je het nog een stapje verder wil zetten, dan een spaakspanningsmeter, daar kan je echt heel nauwkeurig je spaakspanningen gaan meten. Dus da's uh een wiel dat ik al voorbereid heb. Uhm, dus da's gewoon gevlochten. Da's nog niks van uh van aangespannen. Dus dat gaan we dan nu gelijkmatig opspannen, en richten en verder afwerken. Dus om die uh gelijkmatig op te spannen gaan we eerst de nippels allemaal gelijk zetten … Uh je begint aan je ventiel altijd... Dat is je ijkpunt Draai je je uh nippel aan door met een schroevendraaier... totdat je net geen uh draad meer ziet zo. Als je zo helemaal rond gaat, dan staan al je uh spaken uh gelijk. Je hebt daar ook een handig tooltje voor. En da’s dat, dat je op een moormachine kunt zetten, met een pinnetje dat je kunt uh instellen... da's zo net wat nauwkeuriger en ook net wat sneller. Dus nu heb ik een lichte spanning zitten, Uh maar nog bijlange niet genoeg... om, om, om, uh om klaar te zijn. Euhm, dus in in dit stadium, met deze lichte spanning, ga ik al een keer kijken hoe uhm centraal dat mijn velg staat ten opzichte van mijn uh en uh van mijn as. En daarvoor gebruik ik dan deze hier en dus die stel ik even in op de maat van de velg. Zo En die komt dan hier zo te staan dat er uh we zitten met een halve centimeter De velg moet dan eigenlijk naar die kant. Dus om de velg naar daar te krijgen gaan we alle spaken van de niet-aandrijfkant een klein beetje aanspannen. Dus ik heb nu een lichte spanning erop, die gaan we nu opbouwen, hé Ik voel nu met de hand dat dan nog niet niet genoeg is, maar ik ik kan niet zeggen hoeveel spanning dat erop zit. Dus om te weten hoeveel spanning dat je hebt, heb je een spaakspanningsmeter nodig. Nu, bij spaakspanningsmeter heb je ook altijd een conversietabel nodig. Uh, anders heb je enkel maar een waarde, en je moet die waarde kunnen omzetten naar de spanning. De spanning wordt dan uitgedrukt in uuh in kilo. Dus hoeveel kilo dat er op een spaak staat… of in Newton. Uhm, per spaaktype... Dus je hebt verschillende diktes van spaken of spaken die verlopen in dikte die aan de uiteindes dikker zijn dan in het midden. krijg je uh andere waardes. En dit is nu bijvoorbeeld een strong spaak. Uhm we weten, uit ervaring, willen we hier rond de 110 kilo hebben. Dus: strong ... 110 kilo... Willen we op die meter, op déze meter dan, willen we een waarde hebben van rond de 3,4. Als ik hier nu ga meten. Uhm op een spaak dan zitten we hier op een waarde van 2,3, dus da's nog … da’s te laag. Altijd vertrekken aan het ventielgat. En dan gaan we hier gewoon, één toer mag er wel bij. Ja. Dus we zijn terug aan het ventielgat, hé dus we zijn helemaal aan rond geweest. Zo. Dus nu even kijken welke waarde dat we nu hebben op onze spaakspanningsmeter. En dus we zitten nu rond de 310 ongeveer. Dus op onze op onze tabel uhm zitten we nu rond de negentig kilo. Dus da's een waarde waarbij we kunnen beginnen met het richten, eigenlijk Hoe je een wiel nu recht? Dat vergelijk ik altijd een beetje met touwtrekkers... Allez met touwtrekken… Uh. Dus als je je velg naar de ene kant of naar de andere kant wil hebben, dan is ‘t ofwel de ene die harder moet trekken of de andere die wat moet lossen. Ja. En zo kan je gaan werken, door uhm spaken te gaan … aanspannen of spaken te gaan ... lossen. Maar je werkt zowel links-rechts als omhoog en omlaag. Dus als ik hier spaken alleen maar ga aanspannen, dan gaat mijn velg… naar daar ... en dan gaat mijn velg ook naar daar... Dus dat ik wil dat mijn velg in die richting blijft staan... dan moet ik hier evenveel gaan aanspannen als ik aan de andere kant ga lossen. Dus dat ik een evenwicht uh hou eigenlijk. Dus hier zie je dat hij wat hoogteslag heeft. Dus nu gaat de velg.. is een beetje te vinden daar en te veel naar beneden toe. Dus om hem naar ginder te krijgen en naar boven gaan we spaken aan deze kant moeten aanspannen. Soms is dat één spaak, soms zijn dat twee spaken, soms zijn dat drie spaken. Dus een klein beetje zien, een klein beetje aanvoelen wat dat eigenlijk het meest aangewezen is op dat moment. We zijn hier nu op het punt dat hem links en rechts ongeveer recht is. Maar… ik heb hier nog een diepteslag. Hij komt naar mij toe. Dus om die euh naar boven te brengen zonder dat ik iets doe aan die links-rechts Ga ik spaken links en rechts gelijkmatig aanspannen, hé, En dan gaat die velg naar daar zonder dat hier links en rechts gaat doen. Ja. Dus even hier aanspannen. Zo. En dus nu is mijn wiel zo goed als rond hé ‘t is… De slag links-rechts is ok. hoogteslag is ok. Uh, mijn spanning is redelijk... Maar nu gaan we die brengen tot de spanning dat we willen hebben. Dus in dit geval een 110 kilo spaakspanning. En dus gewoon terug vertrekken aan ons uhm uh ventiel uh en dan gaan we die gelijkmatig uh uh naar omhoog brengen. Dus hier is het de bedoeling dat je dat beetje bij beetje doet en dat je dat niet in een keer uh aan je eerste spaak vijf toeren draait. Het kan zijn dat je zes spaken verder, dat je vast zit eigenlijk. Dus gewoon stukje per stukje. Nu ga ik een paar spaken meten om te kijken hoe hoog dat ik ben, hé. Je meet niet één spaak met een paar spaken en dan neem je daar het gemiddelde van. Ja, da's goed. Uhm. Dit is nu een symmetrisch gebouwd wiel. Dus de spaken links en rechts staan eigenlijk onder dezelfde hoek. Dus die hebben links en rechts ongeveer dezelfde spanning. Als je een wiel hebt met met derailleurs, dus met meerdere tandwielen, Dan gaan de spaken aan de tandwielzijde rechter staan. Daar gaat veel meer spanning op zitten dan aan de andere kant. Zo ik ga hem nu nog een keer omhoog brengen. Ik zit bijna aan mijn spanning dat ik wil hebben. Dus ik ga hem nog een half toertje omhoog brengen. Mijn spanning is nu hoog genoeg, maar is nog niet gelijkmatig. Voordat ik die nu gelijkmatig ga zetten ga ik efkes de torsie uit de spaken halen. Dus door hier nu op die velg te duwen, gaan die onderste spaken, gaat daar heel even de spanning af en kunnen die zich zetten eigenlijk. Dus, zo kunnen die zich... Ja, voila. De ander kant Dus als je dat afduwen, als je dat niet doet, en je steekt de fiets in je… Euh, het wiel in je fiets en je gaat even rijden en je trekt eens op, dan gaan de spaken zich zetten en zit je terug met een slag. zo. Dus hij is nu terug recht. En de volgende stap is eigenijk om de op gelijke spanning te gaan zetten. Die werken meestal in paren. Dus je gaat zien dat, euh, als de ene te hoog is, dat de andere meestal te laag is. En dan is het gewoon kwestie van de spanning te verdelen. Dus dan zak je de ene een beetje en span je de andere wat aan. Er gaat niets meer gebeuren aan, aan je wiel. Dat blijft hetzelfde. Maar je spanning wordt wel mooi verdeeld, eigenlijk; Hier zit nu vijftig op. Op mijn volgende zit… Twintig, allez, 320. Dus … 350 … 320 … en hier heb ik … 340. Dus als ik hier … een klein beetje afhaal. Zo… en hier een klein beetje bij geef. Dus dan heb ik hier … 340 en hier 335. Dus dat is goed, dan zit je echt binnen de tol.... Dan zit je echt al héél goed binnen de tolerantie Dan heb je die twee gelijk gezet. Ca va. Dus nu is hij in principe klaar. Er moet daar verder ook niets me gebeuren of zo. Die spaakspanning is goed, die blijft normaal gezien goed. Dit is het dan, het wiel van Koen. Heb je nu zelf een techniek, die jij helemaal onder de knie hebt. Neem dan contact met ons op, en misschien komen we dan bij jouw langs.

Wat heb je nodig

Krijg GRATIS toegang tot het artikel
of
Proef ons gratis!Word één maand gratis premium partner en ontdek alle unieke voordelen die wij u te bieden hebben.
  • wekelijkse newsletter met nieuws uit uw vakbranche
  • digitale toegang tot 35 vakbladen en financiële sectoroverzichten
  • uw bedrijfsnieuws op een selectie van vakwebsites
  • maximale zichtbaarheid voor uw bedrijf
Heeft u al een abonnement? 

Deel je (nieuws)verhaal

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden
Print Magazine

Recente Editie
28 mei 2026

Nu lezen

Ontdek de nieuwste editie van ons magazine, boordevol inspirerende artikelen, diepgaande inzichten en prachtige visuals. Laat je meenemen op een reis door de meest actuele onderwerpen en verhalen die je niet wilt missen.

In dit magazine