Illegale sigarettenverkoop breekt records in Europa
België triest koploper na Frankrijk
Illegale sigaretten overspoelen België. Dat blijkt uit het nieuwste KPMG-rapport over de illegale sigarettenconsumptie in Europa, dat begin juni werd voorgesteld. België behoort zelfs tot de zwaarst getroffen landen in Europa, met in 2025 een toename van maar liefst 61% van sigaretten afkomstig uit namaak en smokkel.
Van alle EU-lidstaten is België de slechtste leerling van de klas, na Frankrijk. "Dat is geen toeval, maar een structurele verschuiving en voorspelbaar gevolg van symboolpolitiek die de legale markt onder druk zet en ruimte creëert voor illegale spelers. Het beleid van vandaag heeft een pervers effect: rokers verdwijnen niet, maar wijken gewoon uit naar illegale kanalen", stelt Chris Flamée, Illicit Trade Prevention Manager bij Philip Morris Benelux.
Van Made in EU naar Fake in EU
Het aandeel van illegale sigaretten in Europa steeg het afgelopen decennium naar meer dan 10%. De toename wordt vooral gevoed door enkele sleutelmarkten waar de groei nog opvallender is. In 7 West-Europese landen, waar de prijzen van legale sigaretten hoger liggen, stijgt het aandeel illegale sigaretten zelfs boven de 20%.
België doet het nóg slechter: 38% van alle geconsumeerde sigaretten zijn niet in België veraccijnsd. Dat percentage stijgt al vier jaar op rij (van 12% in 2021 naar 38% in 2025), en wijst op een structurele trend waarbij rokers hun sigaretten kopen waar ze goedkoper en gemakkelijker beschikbaar zijn. Het totale volume van sigaretten zonder Belgische accijnszegel steeg tot 3,17 miljard sigaretten, een toename van 34% op jaarbasis en een absoluut recordcijfer. Dat zijn daarom nog geen illegale sigaretten, als wel sigaretten die elders goedkoper gekocht werden en waar de Belgische fiscus dus niks op vangt.
Illegale markt explodeert
Op 1 jaar tijd 61% meer namaak en smokkel
Namaaksigaretten zijn een belangrijke drijfveer achter de groei van de illegale sigarettenconsumptie in Europa en dat zien we ook in België: het volume van namaak en gesmokkelde sigaretten bereikte 2,1 miljard sigaretten, goed voor 25% van de totale consumptie. Tegenover 2024 noteren we daarmee een groei van 61%. In 2022 lag het cijfer nog 2,5 keer lager. 'Illicit whites', sigaretten die legaal geproduceerd zijn in het buitenland, maar hoofdzakelijk bestemd zijn voor de zwarte markt, zijn goed voor 27% van alle illegale sigaretten.
Bulgaarse routes domineren Belgische markt
Een opvallende en zorgwekkende evolutie is de rol van Bulgarije in de aanvoer van illegale sigaretten naar België. De instroom vanuit dat land steeg tot liefst 1,18 miljard sigaretten in 2025. 55% van alle illegale sigaretten is zo afkomstig uit Bulgarije. "Dit is geen kleinschalige smokkel meer. Deze cijfers wijzen op een structurele en georganiseerde aanvoerroute binnen Europa, gerund door criminele netwerken die woekerwinsten maken", aldus Flamée. Daarnaast blijft ook Turkije een belangrijk toevoerland.
Bijna 1 miljard euro aan gemiste belastinginkomsten
De toename van de illegale markt heeft zware gevolgen voor de staatsfinanciën. In 2025 liep de Belgische overheid door de problematiek liefst 963 miljoen euro accijnsinkomsten mis, een stijging met 77% tegenover 2024. "In tijden van geopolitieke spanningen, maar ook interne besparingsrondes en moeilijke begrotingsgesprekken, hadden deze inkomsten niet alleen aan de gezondheidszorg kunnen bijdragen, maar ook bijvoorbeeld aan defensie, infrastructuurwerken of publieke dienstverlening", stelt Flamée. "Maar de duizelingwekkende bedragen vloeien nu naar criminele netwerken die alleen maar machtiger en gewelddadiger worden."
Sterke link met accijnsbeleid
De resultaten van het KPMG-rapport, die begin juni aan de verzamelde pers werden voorgesteld, geven duidelijk weer dat de aanhoudende groei van de illegale handel rechtstreeks wordt aangewakkerd door de forse accijnsverhogingen in België – én door een opeenstapeling van steeds strengere regels en verboden.
"Hoewel het doel van deze maatregelen moet zijn om roken te ontmoedigen, tonen de cijfers aan dat het merendeel van de rokers niet stopt met roken, maar simpelweg overschakelt naar producten buiten het legale circuit, die gemakkelijker en goedkoper beschikbaar zijn. Zo schaadt het beleid de gezondheid twee keer: we helpen rokers niet om van de sigaret af te geraken en we duwen ze zelfs naar een zwarte markt waar niet eens kwaliteits- of leeftijdscontroles gelden", klinkt het.
Oproep tot meer evenwichtige aanpak
"De cijfers laten geen ruimte voor twijfel: de overheid heeft de controle volledig uit handen gegeven. De illegale sigarettenmarkt ontspoort en het wordt jaar na jaar erger. België doet het ondertussen al meer dan dubbel zo slecht dan het Europees gemiddelde, namaaksigaretten stegen op één jaar tijd met 61%, en we zijn opgeklommen naar de top van Europa. Dat kunnen we niet langer negeren of minimaliseren."
"Wat we vandaag zien, is geen marginaal probleem meer, maar een markt die overgenomen wordt door internationale criminele netwerken. De impact op gezondheid, economie en staatsveiligheid is ronduit nefast. Dit is lang geen puur gezondheidsdossier meer, maar een complexe maatschappelijke dreiging."
"Het is hoog tijd dat de realiteit onder ogen wordt gezien en dat de volledige regering haar verantwoordelijkheid neemt, met een aanpak die de kern van het probleem aanpakt: weg van overregulering en extreme maatregelen, en kiest voor een beleid dat rokers écht van de sigaret af helpt en de samenleving veilig houdt", besluit Chris Flamée.
Het rapport is een jaarlijkse studie van KPMG die de omvang en evolutie van de illegale sigarettenmarkt in Europa in kaart brengt. Dit jaar is de twintigste editie. Het rapport met gegevens uit 2025 werd uitgevoerd in opdracht van Philip Morris International. De studie bestrijkt de 27 EU-lidstaten, aangevuld met Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kosovo, Moldavië, Montenegro, Noord-Macedonië, Noorwegen, Servië, Zwitserland, Oekraïne en het Verenigd Koninkrijk. In totaal werden er zo 38 landen bestudeerd.
