Hoe kies je een oven of microgolf?
Een goede oven en is onmisbaar in je keuken. Ook een microgolf kunnen velen onder ons niet meer missen. We geven mee waarop je moet letten wanneer je plant om een oven of microgolf aan te kopen.
Lees hier hoe je zelf een elektrische oven plaatst of raadpleeg hier enkele handige onderhoudstips.
Een oven
Gas of elektrisch?
Voor ovens werd vroeger gebruikgemaakt van hout of steenkool, tegenwoordig zijn ze bijna allemaal elektrisch. Ovens op gas zijn ook en lange tijd populair geweest, en zijn nog steeds te vinden in redelijk wat keukens - meestal geïntegreerd in een gasfornuis. Ook elektrische ovens zitten vaak samen met een kookplaat in één toestel.
Een gasoven is vaak - maar niet noodzakelijk - energiezuiniger dan een elektrische oven. De gebruikskosten hangen af van het energieverbruik en de gas- en elektriciteitstarieven. De aansluiting vraagt bovendien een geschikte gastoevoer en aandacht voor ventilatie.
Vermogen
Courante elektrische inbouwovens hebben een aansluitvermogen van ongeveer 2.400 tot 3.600 W. Dat is het maximale vermogen dat de oven kan opnemen, niet het constante verbruik tijdens het bakken. Voor het energieverbruik per bakcyclus raadpleeg je het energielabel.
Soorten ovens
Conventionele oven
Conventionele ovens zijn uitgerust met twee verwarmingselementen – één in de wand bovenaan en één onderaan – die een natuurlijke luchtcirculatie in gang zetten en zo gerechten opwarmen. Bij moderne uitvoeringen zijn de onder- en bovenverwarming apart in te stellen - zo kan je bijvoorbeeld enkel de onderwandverwarming aanzetten om die pizzabodem perfect te krijgen.
Bij een conventionele oven moet je wel altijd even voorverwarmen voor je het eten insteekt, om het sneller te laten opwarmen.
Heteluchtoven
Wanneer bij een oven de convectie gestuwd wordt door een ventilator die de lucht verspreid in de oven, wordt er gesproken van een heteluchtoven. Deze heeft het voordeel dat eten verwarmen veel sneller en gelijkmatiger gebeurt. Bovendien zijn deze ook vaak uitgerust met een ontdooifunctie die eten op een temperatuur iets hoger dan kamertemperatuur laat ontdooien.
Nog een voordeel van de heteluchtoven is dat je bijna niet moet voorverwarmen, en dus energie bespaart. Je kan overigens ook op lagere temperatuur verwarmen.
Stoomoven
Een stoomoven gebruikt stoom om gerechten te garen. Daarbij zijn er verschillende uitvoeringen: een solo-stoomoven bereidt gerechten uitsluitend met stoom en heeft geen gewone bakfunctie. Een combi-stoomoven combineert volwaardige stoomfuncties met traditionele ovenfuncties, zoals hetelucht en grillen.
Daarnaast bestaan er ovens met stoomtoevoeging, die tijdens het bakken vocht toevoegen, maar niet noodzakelijk uitsluitend met stoom kunnen garen. Stoom helpt uitdroging te beperken en kan de smaak, structuur en voedingsstoffen van gerechten helpen behouden. Het resultaat hangt wel af van het voedingsmiddel, de temperatuur en de bereidingstijd.
Multifunctionele oven
Een multifunctionele oven is vaak een combinatie van een heteluchtoven met een stoomoven, en is daarbij vaak nog uitgerust met een grill-element en soms een bijhorend draaispit, een ontdooifunctie en/of een ingebouwde microgolfoven. In het geval van een ingebouwde microgolfoven wordt er gesproken van een combi-oven.
Inhoud
Hoe snel een oven verwarmt, hangt af van hoe groot de oven is. Is de inhoud tussen 20 en 40 liter, dan wordt er van een kleine oven gesproken. Voor het gemiddelde gezin is een oven van 50 tot 65 l het meest geschikt.
Hoe groot je je oven kiest, is ook afhankelijk van hoe vaak je iets gaat bereiden in de oven. Let wel: hoe groter je oven is, hoe groter tevens het energieverbruik. Lust je geen pizza of ben je geen fan van grillgerechten? Dan hoef je echt geen grote oven te hebben.
Deur
Hoe de deur van je oven opengaat staat in verband met waar je die plaatst. Bevindt je oven zich onderaan (bijvoorbeeld bij een ingebouwd model onder het fornuis), dan het het handiger om een kanteldeur te hebben die naar voren komt wanneer je de oven opent. Bevindt de oven zich op ooghoogte, dan is een deur die horizontaal wegdraait een betere optie.
Plaatsing
Veel elektrische inbouwovens sluit je eenvoudig aan met een stekker op een geaard stopcontact, op voorwaarde dat de aansluiting geschikt is voor het vermogen van het toestel. Deze moet op een afzonderlijke stroombaan worden aangesloten. Bij een gebruikelijke eenfasige aansluiting op 230 V hoort een tweepolige automaat; een vierpolige automaat is alleen aan de orde bij een aansluiting op drie fasen met nulgeleider. Stem de bedrading en beveiliging steeds af op het toestel en de installatievoorschriften.
Voor je een oven installeert, pas je deze ter controle eerst eens in op de plaats waar je ze wil plaatsen. Zorg hier zeker voor voldoende luchtcirculatie tussen de achterwand van de oven en de wand. De minimale afstand daarvan staat steeds opgegeven in de handleiding van de fabrikant. Hoe groter de afstand, hoe meer luchtcirculatie.
Plaats je een oven en een microgolfoven boven elkaar, zorg dan voor een versteviging tussen de twee toestellen.
Reiniging
Ovens die vaak gebruikt worden, moet je regelmatig reinigen. Gebruik na afkoeling een zachte doek met warm water en een geschikt mild reinigingsmiddel. Om overal bij te kunnen, haal je de bakplaten en roosters eruit. Bij sommige modellen zijn ook de inschuifrails en de deur uitneembaar.
Wie minder wil schrobben, kan kiezen voor een oven met pyrolytische reiniging. Daarbij worden vet en etensresten bij hoge temperaturen, tot ongeveer 500 °C, omgezet in as. Die veeg je na afkoeling weg met een vochtige doek. Verwijder vooraf grove voedselresten en haal accessoires eruit, tenzij ze volgens de handleiding mogen blijven zitten.
Andere ovens hebben katalytische wandbekleding die vetspatten helpt afbreken tijdens het verwarmen. De overige oppervlakken moet je zelf reinigen. Gebruik geen ovenreiniger of schuurmiddelen op de katalytische laag.
Er bestaan ook ovens met hydrolyse: water wordt verwarmd, waarna de stoom vuil losweekt. Achteraf moet je de oven nog schoonvegen. Geen van deze systemen maakt manueel reinigen dus helemaal overbodig.
Een microgolfoven
Kiezen voor een microgolfoven
Wil je vooral snel je eten kunnen opwarmen, dan is een microgolfoven een goed idee. Dit zijn meestal compactere modellen - de meeste microgolfovens hebben een inhoud tussen de 20 en 35 liter. Bij een microgolfoven brengen microgolven de moleculen in het eten in beweging waardoor het opwarmt via elektromagnetische straling. Microgolfovens zijn vaak ook uitgerust met een ontdooifunctie.
Je kan verder nog kiezen tussen een microgolfoven met een vast plateau of een draaiend plateau. Een vast plateau is plaatsbesparend. Een draaiend plateau is dan weer beter omdat het voedsel gelijkmatiger wordt verwarmd.
Vermogen
Belangrijk bij een microgolfoven is het microgolfvermogen, dat bij courante toestellen doorgaans maximaal 700 tot 1.000 W bedraagt. Hoe hoger het ingestelde vermogen, hoe sneller dezelfde hoeveelheid eten doorgaans opwarmt. Lagere vermogensstanden gebruik je bijvoorbeeld om te ontdooien of delicate gerechten voorzichtig te verwarmen.
Combi-oven of gecombineerde microgolfoven?
Combi-oven
Een combi-oven is een volwaardige oven met een microgolffunctie. Het voordeel hiervan is dat het alle kwaliteiten van een normale oven heeft én het zo snel eten kan verwarmen als een microgolfoven. Het is tevens een goede oplossing als je geen plaats hebt voor een oven én een microgolfoven.
Gecombineerde microgolfoven
De gecombineerde microgolfoven is een basis microgolfoven uitgerust met weerstanden die het effect van een oven geven. De kwaliteit van een volwaardige oven zal je er niet mee halen, maar het is toch mogelijk om degelijk te bakken en te braden.
Plaatsing en aansluiting
Een microgolfoven bestaat als vrijstaand toestel of als inbouwmodel. Plaats een vrijstaand toestel op een stabiele, vlakke ondergrond en respecteer de vrije ruimte rond de ventilatieopeningen volgens de handleiding. Bouw het niet zomaar in een kast in. Bij een inbouwmodel volg je de voorgeschreven nismaten en ventilatievoorzieningen.
De aansluiting gebeurt meestal met een stekker op een geaard stopcontact. Een gewone microgolfoven kan doorgaans op een bestaande stopcontactenkring, zolang die voldoende capaciteit heeft en de fabrikant geen afzonderlijke stroombaan voorschrijft. Vanaf 2.600 W aansluitvermogen is voor een toestel met vaste standplaats een eigen stroombaan verplicht. Een volwaardige elektrische oven met microgolffunctie moet sowieso afzonderlijk worden gevoed.