Tips voor de verzorging van je moestuin

Hier op deze plek, op mijn buitengoedje, kan ik mij twee grote liefdes perfect combineren. Mijn liefde voor de natuur, ik doe aan natuurbeheer, ik probeer het gebied zo biodivers mogelijk te maken, daar moet je voor werken, en m’n liefde voor de moestuin maar uiteraard moet je in de moestuin ook werken. Dus laten we er maar eens aan beginnen. Beginnen doe ik in de serre voor de middagzon het hier anders veel te warm maakt om erin te werken, uh, deze serre staat er nu twee jaar, het is ook het tweede jaar dat we hier groenten hebben, maar vroeger was dit een rietveld, dus dat riet heeft vlezige wortels diep in de grond, en dat schiet altijd maar terug op. Maar ik heb bedacht: als we dat twee, drie jaar gewoon weg schoffelen dan blijft het achter. En dat blijkt goed te lukken want kijk de scheuten die nu opkomen zoals hier, dat zijn maar kleine scheuten meer, zoals ik die nu afdoe. En in de zomer nog eens, dan denk ik dat we er volgend jaar wel vanaf zullen zijn. In een serre groeien planten heel erg snel, dat heb je al wel ondervonden. En zeker als je in een serre ook nog potten zet met daarin planten zoals hier deze peper of aubergine, ja, dan moet je er echt voor zorgen dat die niet te snel gaan uitdrogen, gaan verdampen, en dat kan je doen door te mulchen en ik doe dat gewoon met strooisel dat wordt gebruikt in de paardenstallen – dit is, uh, hennepstro – en dat gaat heel lang mee en als je daar een bodempje van op je potten legt … een laagje … op die manier, dan gaat die uitdroging veel minder snel en gaat er ook geen onkruid ertussen komen dus ik ga even nu alle potten daarmee bestrooien. Twee, drie centimeter dik is meer dan voldoende, ja, het zit echt wel heel compact in de zak, dus je moet het wel even los krabben, het ruikt ook lekker hé! Tomaten opbinden, doet doen we hier heel eenvoudig met een touwtje dat bovenaan aan die bar is vastgemaakt, en onderaan vast in de grond zit. En de tomatenplant die hoef je alleen maar af en toe een draai te geven zodat ‘ie terug steun krijgt van dat kleine touwtje en dan gaat ‘ie mooi rechtop naar boven groeien. En dat is echt sterk genoeg, geloof me, als er later kilo’s tomaten aan hangen, dan zal dit wel het hele gewicht dragen. Dus, bodembedekking, heel goed voor de tomaten, maar ook deze manier van binden, heel eenvoudig, goedkoop. Voila, om de twee, drie dagen eens opbinden en dan gaat dat allemaal vanzelf. En je moet eens kijken naar die kolen, hoe die zijn gegroeid. Ja, groeien als kolen is wel een spreekwoord, een paar weken geleden waren het nog zo’n kleine plantjes, maar ik heb er nog wat staan om in open lucht te zetten, dat gaan we nu doen. Ja, hier gaan we doen kolen planten, ik heb allerlei koolsoorten: rode kool, bloemkool, spitskool, Chinese kool, spruitkool, noem maar op. Er zijn er al een aantal geplant, en kolen hebben gewoon een hekel aan te weinig kalk. Eén van de problemen waar kolen vaak mee te maken hebben, is de knolvoetziekte. Knolvoetziekte is een schimmel, een slijmschimmel eigenlijk die op de wortels leeft, die de wortels doet opzwellen waardoor het watertransport bijna onmogelijk wordt en de wortels afsterven, helemaal verslappen en het is gedaan daarmee. Eénmaal de bodem besmet is met knolvoetziekte is het zeer moeilijk om die eruit te krijgen, nu, deze tuin is maar drie jaar oud en staat niet in verbinding met andere tuinen, deze is voorlopig nog knolvoetziektevrij. En dat wil ik ook zo behouden. Hoe ga ik dat doen? Eerst en vooral door de grond een beetje te bekalken. Dat er zeker kalk genoeg in zit. Deze grond hier is vrij zuur van aard. Dit stukje hier mag gerust wat extra kalk hebben. Dus gewone tuinkalk die ik erover strooi en wat ga inwerken. De kalk zal langzaamaan oplossen naarmate het regent of ik kom gieten. Voila, die kalk gaan we nu gewoon wat inwerken. En tegelijkertijd de grond bovenaan wat fijner maken. Ja, ik heb deze bedden zo aangelegd, ja, we zitten hier in een overstromingsgebied, zodat we altijd boven het waterpeil blijven. Vroeger, voor ik dit deed, overstroomde dit stuk regelmatig en met als gevolg dat er bijna niks kon worden gewonnen en dat is dus opgelost. Hoe minder zuur de grond is, door kalk te gooien, ga je die schimmel al een beetje vertragen. Moest ‘ie per ongeluk in je tuin aankomen. Het tweede wat je moet doen om te vermijden, dat is eigenlijk het allerbelangrijkste en dat is vruchtwisseling doen. Dus de kolen die wij hier vorig jaar hebben gewonnen die stonden daar aan het uiteinde, waar nu de aardappelen staan, en ginder aan het uiteinde waar nu de pompoenen staan. Dus we doen aan vruchtwisseling. Je moet dat heel goed in het oog houden. En dan zorgen als je in een tuin komt waar misschien knolvoet is, dat je niet zomaar met je schoenen tussen de plantbedden loopt. Blijf op de paadjes want de sporen van de slijmzwam die knolvoet veroorzaakt die blijven aan je schoenzool hangen en je neemt ze zo mee naar je eigen tuin. Dus als je die regels in acht neemt, dan kan je nog jaren verder zonder knolvoetziekte en zonder vergif te spuiten want dat is ook belangrijk want al die producten die worden verkocht om knolvoet tegen te gaan die halen eigenlijk zelden iets uit. Ja, heb je nu echt schrik dat er knolvoet in je tuin komt, dan kan je nog één ding doen: het plantgat goed groot maken, dat vullen met goede compost, en daar je koolplantjes inzetten. Dan ben je ook redelijk veilig. Maar het is altijd beter om je tuin helemaal knolvoetvrij te houden. Ja, en dat geluk hebben we hier, hé. En kijk eens, deze tuin is gelegen in overstromingsgebied en hoe donkerder die grond is, hoe mooi dat ‘ie gestructureerd is, en hoe zacht dat hij is, je kan er zo in graven. Dus hier ga ik mijn kool zetten, dit is witte kool, hou voldoende plantafstand voor de kolen want ze kunnen eigenlijk vrij groot worden en zorg ervoor dat je de plantjes heel voorzichtig plant, een beetje aandrukken met de vingers er rond en dat is al goed. Dit is broccoli, kijk eens hoe mooi die al begroeid is tot tegen de kant van het potje, dus die zal zeer zeker verder wortelen, en ik hou weer dezelfde afstand aan. Voila, die mag ook vertrekken. Natuurlijk laat ik die planten niet zo staan, hé. Straks komt dit net eroverheen. Ik zet er dan een paar boogjes bij, want anders zijn de houtduiven ermee weg. Echt waar, ik heb het hier al een paar keer meegemaakt. Ja, dat is niet plezant, hé. ‘s Avonds planten, de volgende ochtend alles weg, zo, we kunnen beginnen aan de tweede rij. Zo, die zijn nat gegoten, dat is heel goed, maar bij zo’n volle zon zou je denken bij volle zomer, is dat niet gevaarlijk om het blad te verbranden? In principe zou dat kunnen, als er druppeltjes op het blad blijven liggen, dat je kleine brandvlekjes krijgt, want die druppels werken een beetje als een lens, maar omdat ik er toch dit doek over doe, en het zonlicht toch wordt onderbroken, kan het in dit geval geen kwaad. Dus dit gaas gaat er helemaal over, en dat doe ik eigenlijk, want dat helpt niet tegen de knolvoet, maar wel tegen twee andere plagen, namelijk; de koolvlieg en het koolwitje. Dat zijn twee insecten die verschrikkelijk veel van alle soorten Brassica, van alle soorten kool houden. En op deze manier hebben we geleerd om te tuinieren zonder vergif. Het is gewoon een kwestie van dat te willen, hé. Ja, het beste dat je kan doen met kolen, dat is een beetje verspreid planten, verspreid in de tijd, bedoel ik dan. Deze hier, die staan er al een week of twee, die ervoor staan er al drie weken, ja, en deze staan er van daarnet, en zo heb je ook een verspreide oogst. Altijd gemakkelijker om het op een hapklare manier te verwerken als je ermee thuis komt. Want dat is een tweede zaak, groenten die je in je tuin wint, die moet je ook verwerken, voor de vriezer of voor de weckpot.