vergeten kruiden en hoe ze uit te planten
Mijn Tuin
In deze aflevering gaat Georges op bezoek bij een kruidenkwekerij. Hij ontdekt er een aantal minder bekende maar heel smaakvolle kruiden. Daarna toont Georges hoe je die het best uitplant in de tuin en waarop je zoal moet letten.
Transcriptie
<p>Hier zo, biodiversiteit in de tuin betekent ook dat je eens een fruitboom in de tuin moet zetten. Er worden zoveel sierbomen in de tuin gezet, maar kies toch voor een fruitboom. Je hebt heerlijke bloesems in het voorjaar, en lekker fruit in de herfst. En ja, zeg nu zelf, ook in een kleine tuin kan dat best met zo’n laagstamboomjes. Wat is nu het verschil tussen een laagstam, halfstam en hoogstam? Het is de plaats van vertakking, en de wortel waarop de soorten geënt zijn, waarop de variëteiten geënt zijn. <br />Een laagstamboomje is geënt op een zwakke onderstam, een zwakke wortel, en wordt ook niet groot. En dat vertakt al vanaf vijftig, zestig centimeter boven de grond. <br />Halfstam vertakt ongeveer op deze hoogte. Op een meter en een half. Hoogstam vertakt op twee meter. En dat is het verschil. Hoogstam is een ent die op een zwaar wortelgestel staat. Halfstam is er een beetje tussenin. En laagstam op een zwak wortelgestel en zal nooit groot worden.<br />Dus dit kan ook in je eigen tuin, zelfs in een pot, op een balkon, kan je een laagstam fruitboompje planten. Waar je op moet letten is dat je de variëteiten zó kiest dat ze elkaar kunnen bestuiven. Dat wil zeggen dat ze tegelijkertijd bloeien. Er zitten wel verschillen op in de bloeiperiode van appels. De ene week vroeger, de andere week later. Ik heb twee variëteiten gekozen die makkelijk elkaar bestuiven. Kruisbestuiving heet dat. En dan krijg je veel lekkere appels. <br />Twee rassen die elkaar heel goed kunnen kruisbestuiven – en laagstamboompjes mogen natuurlijk niet groot worden – daarom, bij de aanplant, kun je al meteen bovenaan al wat toppen. Op die manier zullen de knoppen die in de weg staan gaan uitgroeien tot knopen die bloemen voortbrengen en gaat de plant niet veel energie steken in het verder naar boven groeien. Een laagstam moet gewoon klein blijven. Je zal er van verschieten hoeveel appels er aan zo’n klein boompje kunnen komen. Deze mogen er nu wel af, <br />Goed, de afstand tussen die twee bomen hoeft ook niet te groot te zijn. Een meter, of anderhalve meter is prima. Zo, en dan gaan we nu een plantgat maken, en dat plantgat, dat maak ik een beetje groter dan de pot, namelijk een halve pot aan deze kant, en een halve aan die kant. Zo. De pot is bijna een schop diep. Ik ga nu een gat maken van twee schoppen diep. Dan heb ik echt, ook in volume, ruim het dubbele van de pot. […] En zo gaan we dat planten. <br />Voila. Ziezo, het plantgat is nu gemaakt, nu gaan we de grond verbeteren. En ja [lacht], bodem verbeteren doe je met een bodemverbeteraar. Waarom moet dat? Dat moet zijn om die grond een beetje luchtiger te maken, opdat de nieuwe worteltjes hun weg kunnen vinden, want dit [stamelt], dit is hier toch vrij zware grond hier en die moeten we wat luchtiger maken en ook wat voedzamer. En dat doen we met een bodemverbeteraar. Wat is daar typisch aan? Er zijn verschillende merken op de markt, zo’n bodemverbeteraar dat is kruimelig, dat is los, en dat bevat een aantal zeer nuttige bodembacteriën. En dan is het een kwestie om in het plantgat onderaan bodemverbeteraar te gooien en dat dan te vermengen met de grond onderaan. <br />Kijk, zo is die grond onderaan goed losgemaakt, goed kruimelig en helemaal vermengd met een bodemverbeteraar. Dat moeten we hebben. Dan is het nu een kwestie om de grond die is uitgegraven ook te vermengen met een gedeelte bodemverbeteraar. Die verhoudingen, die zijn niet zo belangrijk, maar je moet niet te krenterig zijn. Er mag goed wat van die bodemverbeteraar bij, want dit is de aarde die rond de pot zal komen te zitten. Als we hem uit de pot gehaald hebben, bedoel ik, wortels van de plant. Je ziet, dat zijn stevige kluiten, hé. Die grond hier, dat is een beetje leemachtig, misschien zelfs wat kleiachtig. En die ga ik verbeteren, die ga ik lichter maken door hem te vermengen. Met de bodemverbeteraar. Zie je? Dat wordt al direct wat losser, wat kruimeliger. Voila, dat is wel voldoende. Dan gaan we nu de pot met een paar flinke tikken losmaken. Zo.<br />En de gemengde grond erbij doen.<br />En je zal zien, in het najaar zal je al beloond worden. Dat is ook een eigenschap van laagstam. Vanaf het eerste jaar komen er al appelen aan. <br />Aandrukken doe je niet met je voeten, maar met je handen. <br />Het is bij laagstam ook niet altijd nodig om er een boompaal bij te zetten want laagstammen vangen weinig wind. Hoge bomen vangen veel wind, hé, lage bomen [lacht] vangen weinig wind. En … die wortels gaan er niet van weten als die boom een heel klein beetje beweegt, maar zoals gezegd; niet met je voeten, eerder met je handen.<br />Zie je? Voila. [heel stil] Dat is klaar. En nu kunnen we eventueel nog van de oorspronkelijke zoden in de diepte nog een stukje afdoen. <br />Kijk, en die gaan, en die terugzetten. <br />Zo. Kijk hoe snel dat gebeurd is. Nu naar de tweede.<br />[Zucht] Voila. Ik hoor je nu al volop denken: een meter tot een anderhalve meter, en nu heeft ‘ie ze drie meter uit elkaar staan. Een beetje verder mag altijd. Beter te ver dan te dicht. En esthetisch was dat veel mooier en daarom heb ik het zo gedaan. Het oog mag ook wat hebben, hé. Iets wat we niet mogen vergeten, uiteraard, is gieten. Hoe nat het seizoen ook is, regent het die dag, geen rekening mee houden, altijd goed gieten zodat de grond met de nieuwe wortels goed aansluit. En dan ben je goed bezig. <br />Alle kleine beetjes helpen om de biodiversiteit in je tuin te verhogen. En laat het dan meteen ook een eyecatcher zijn! <br />Designvolle modules die je, met een klik, kan bevestigen op de montagepaal. Geen gedoe, de paal kan je plaatsen waar je wil, en verplaatsen wanneer het je uitkomt. En dan komt het leuke. Plaats er een insectenhotel op. Er is plaats voor solitaire bijen, gaasvliegen, lieveheersbeestjes of oorwormen … Allemaal nuttige dieren om in je tuin te hebben. Help daarom ook de vogels de strenge winter door te komen, en plaats een voedertafel. Zodra ze de weg weten te vinden naar je tuin, gaan ze je ook helpen met schadelijke insecten te verorberen doorheen het tuinseizoen. Een win-win voor iedereen! Wil je een voedertafel? Dat kan ook. Zo help je vogels de strenge winter door te komen. Je gevleugelde vrienden helpen je dan rijkelijk doorheen het tuinseizoen om al die schadelijke insecten te verorberen.<br />En met het tuinseizoen, stijgen ook de temperaturen. Geef je de vogels een badje om af te koelen? Of denk je ook eens aan jezelf bij die zomerse avonden? Plaats een windlicht voor extra sfeer. Of een lamp op zonne-energie om je weg te vinden naar de loungehoek of het terras.<br />Biodiversiteit, duurzaamheid, je hoort er alles over tegenwoordig, maar niet alleen dat, ook spaarzaam zijn is heel belangrijk in de tuin, spaarzaam zijn vooral met water. En daarvoor wil ik heel graag weten hoeveel water ik verbruik. Je zal ervan verschieten als je dat allemaal gaat optellen hoeveel je gedurende een heel seizoen, met de zomer erbij, misschien in een droge zomer, hoeveel dat is. En daarvoor dient dit kleine toestelletje. Je klikt het gewoon op de kraan en als ik dan water neem, kan je precies aan het venstertje zien wat er door komt, je noteert het even, je houdt het bij, je telt het op, en dan heb je een goed idee.<br />Ziezo. Kijk. Letterlijk en figuurlijk kuis ik hier op deze winderige dag – ik ben echt helemaal doorwaaid– kuis ik mijn schop af, en zie ik jullie terug bij een volgende aflevering. Veel plezier in de tuin, hé!</p>
