ALLES OVER BORDERS

<p>Als je begint met een tuin aan te leggen dan moet je niet nadenken, je moet voordenken. Je moet op voorhand denken welke planten je gaat gebruiken, je moet op zoek gaan naar de uiteindelijke grootte van de planten. Hoe groot worden die Hortensia&rsquo;s? Wat met deze kerel hier? Hoe groot gaat die uiteindelijk worden? En dat combineren met lagere planten vooraan in de border en dan kan je ook verder nadenken over wanneer gaan die bloeien enzoverder. Ik garandeer je, vanaf februari, als de Helleborus bloeit, tot in volle zomer als deze Hortensia&rsquo;s gaan bloeien, jah, is dat hier een feest om te zien en de bodem is zo goed bedekt door al dat groen dat er maar weinig onkruid tussenuit komt.<br />Plantenborder<br />Ja, als je aanplantingen gaat doen in het voorjaar moet je eerst de kwaliteit van de grond gaan onderzoeken, en ik heb hier al gemerkt dat de grond hier vrij los is, vrij zandig, er zitten stukken leem tussen, we zouden dat kunnen laten ontleden, maar het eerst wat deze grond nodig heeft, dat is waterhoudend vermogen, en dat gaan we doen door een bodemverbeteraar toe te voegen, en een goeie bodemverbeteraar, je vindt in de handel verschillende goeie merken, die kan je als volgt gaan herkennen: een bodemverbeteraar heeft een losse structuur, bevat geen kluiten in de zak, en als je de zaak uitgiet, en je pakt zo een handvol en je probeert daar een bal van te maken &ndash; hoe hard je ook drukt &ndash; die bal valt meteen terug open. Het is heel sponzig, dat bevordert het waterhouden vermogen, waardoor de bacterie&euml;n in de bodem beter tot ontwikkeling zullen komen, waardoor de wortels zich enorm snel goed zullen vastzetten en uitbreiden en waardoor de bodem eigenlijk een stuk gezonder wordt en ook een beter waterhoudend vermogen heeft.<br />Maar hoe ga je nu planten? Onthoud dat een plantgat de dubbele maat moet hebben van de potmaat. Dat wil zeggen, eens zo diep als de pot, en ook eens zo breed. We gaan straks uitleggen waarom. Ik kijk hier even naar onze pot, voila, en dan gaan ik met mijn schop meten, hier een halve pot erbij, daar, daar, daar, en dit wordt zo&rsquo;n beetje het formaat van het plantgat. Voila.<br />Het plantgat is groot genoeg, ongeveer de dubbele oppervlakte van de pot, en ook een stuk dieper dan de pot, dan ben je goed bezig. Wat we nu gaan doen, is de bodemverbeteraar nemen en twee delen bodemverbeteraar mengen met &eacute;&eacute;n deel van het zand dat ik heb uitgegraven, en dat is de goeie aarde die erin gaat.<br />We gaan dat niet afwegen h&eacute;, het is een schatting die je doet, je moet er altijd voor zorgen dat je meer bodemverbeteraar hebt dan zand, en dat kunnen we nu gaan mengen, ik doe dat altijd gewoon met de hand, we gaan geen bomen planten, het zijn geen grote hoeveelheden, kijk, als je dat zandmengsel met die bodemverbeteraar klaar hebt, dan doe je dat gewoon onderaan in het plantgat. En straks, als de plant er staat, gaan we ook de zijkanten daarmee aanvullen. Gaan we eerst kijken of hij goed lost, dat doe je door een goeie tik te geven aan de onderkant, dan lossen ze meestal goed, dan ga je geen wortels breken, voila, daar lost hij al, dat is al heel mooi doorgroeid, dat hoeven we niet meer, en we zetten de plant erin.<br />Doe dat met de nodige omzichtigheid, dat je zeker niets beschadigt. Druk het goed aan, eerst met de hand, en straks nog een keer met je voeten, water erbij.</p> <p>Als je een wortelkluit in de grond steekt, dan is die kluit meestal natter dan de grond daaronder, en de grond gaat die wortelkluit letterlijk leeg zuigen, de grond werkt als een spons, daarom gaan we de kluit wat extra water mee geven, door nog eens een keer te gieten, en morgen misschien nog eens, tenzij het gaat regenen, dat is een ander verhaal, nu, in plaats van te gieten zou je ook op voorhand de kluit al eens in een emmer water kunnen stoppen en ze zo planten, dan bespaar je je wat gietwerk,</p> <p>Hoeveel moet je nu zetten per vierkante meter? Wel, dat hangt af van de grootte van het plantgoed, omdat we hier zo&rsquo;n grote potten hebben, ja, dat zijn potten met een diameter van een achttien centimeter, je hebt ze ook veel kleiner, dan zijn ze wat goedkoper, maar ook deze kost nog niet veel hoor, maar ook bij deze vorm, bij deze grootte gaan we ons beperken tot vier planten per vierkante meter. Ik garandeer u, na een jaar, is het hele oppervlak bedekt.</p> <p>Ja, dit is nu een border waar ik in de zomer normaal geen werk aan heb en dat heb ik gedaan door een doordachte plantenkeuze. De hoofdrol wordt toch wel gespeeld door deze plant. Hij is afkomstig uit China, maakt enorme mooie bladen; het is de Tetrapanax.</p> <p>Hij heeft hier wel de hoofdrol in deze border met opvallende bladeren, voor de rest zijn het heel gewone planten maar die wel de eigenschap hebben om te verhinderen dat er veel onkruid tussenkomt. Het eerste, je ziet nu nog de bladeren, hij is allang uitgebloeid&nbsp;, dat was de Helleborus of het nieskruid. Je ziet hier ook nog bladeren, dat zijn er van het voorjaar. Naarmate die gaan afsterven gaat hun rol overgenomen worden door deze Geraniumsoort, zie je? Die twee samen zorgen ervoor dat het stukje hier vooraan in de border dat dat eigenlijk helemaal dichtgegroeid is. Hier zie je dat ook heel goed, kijk: dat is helemaal dichtgegroeid, allemaal bladmassa, daaronder is het te donker voor onkruid. Dan hier achteraan staan gewoon wat Hortensia&rsquo;s en daarmee is deze border tegen de serre volledig. Ik heb hier bijna nooit iets aan te doen, behalve hier&nbsp;; kijk, hier komt er zo ene, dat is onkruid, opgeschoten, hop, daar heb ik hem al.</p> <p>Een andere heel plezante zomerklus is het bijsnoeien van de bloemen. Als je uitgebloeide bloemen wegsnoeit, dan gaat de plant de noodzaak voelen om steeds maar nieuwe bloemknoppen aan te maken om nieuwe bloemen te laten bloeien en zo kun je eigenlijk een heel seizoen gevoelig verlengen en er natuurlijk de plant er mooier laten uitzien. Zoals hier bij deze Cosmos, dat is echt een boerenplant, h&eacute;, die zaait zichzelf uit. Je moet eens kijken, dat zijn hier zaalingen van vorig jaar. Ik laat die nu staan. Hier hebben we een uitgebloeide bloem. Wat doe ik daarmee? Gewoon afknippen, hop weg. Deze is ook uitgebloeid. Weg. Deze ook. Dus als je de uitgebloeide bloemen weghaalt, dat geldt trouwens niet alleen voor deze ouderwetse cottageplant, deze boerenplant eigenlijk, want ik herinner mij toen ik klein was bij mijn grootmoeder op het tuinpad, jah, daar stond tussen de bessenstruiken ieder jaar Cosmos. Mijn grootmoeder moest dat niet opnieuw zaaien, dat zaaide zichzelf uit. Het is een heel vlijtig plantje maar als je telkens de uitgebloeide bloempjes eruit haalt, dat is een kleine moeite, dat is een plezant zomerwerkje, dan zul je zien dat hij rijkelijk gaat doorbloeien. Wat aan deze Cosmos ook extra plezant is, is dat hij in verschillende kleuren gaat bloeien.<br />Border in het najaar<br />Oktober, November. De ideale tijd om in de tuin een aantal dingen recht te zetten. Struiken die wat uit de kluiten groeien, kan je terugsnoeien. Je kan tussen je vaste planten nog eens goed gaan schoffelen want nu schoffelen, dat geeft zoveel tijdsbesparing in het voorjaar als de onkruiden weer gaan opkomen.<br />Nu, wat hier kan rechtgezet worden, zijn eigenlijk twee dingen. Deze sering hier, die is wat veel naar binnen aan het komen. Dus die gaan we een klein beetje terugsnoeien. En daarna ga ik die Vrouwenmantel, die hier zo een beetje staat te verpieteren, die gaan we verjongen. We gaan die delen. Maar eerst gaan we hier met de snoeischaar hier wat takken wegnemen dat terug die plant in het licht kan staan.<br />Dat is al een stuk lichter. Voila. Nu eerst nog wat onkruid weg. We zitten hier aan de rand van de plant. Er zit nog wat Hondsdraf tussen maar die gaat er straks wel tussen uit. Dus wat gaan we nu doen? We gaan de hele plant uitsteken maar wel met goed gerief. We gaan een scherpe steekschop gebruiken.<br />Dus we gaan heel die Vrouwenmantel loswerken. Langs alle kanten een keer zo diep mogelijk steken&hellip; De bedoeling is dat we van deze plant het jongste gedeelte, het gedeelte aan de buitenkant, dat we die gaan behouden.<br />Daar is hij. voila. Dit is de Vrouwenmantel. Nu gaan we eens kijken. Ja, die lange [puft] bloeistengels die laat ik staan. Ook voor de winter laat ik die staan. Dan kan je [puft] in het voorjaar nog heel goed zien waar je hem geplant hebt uiteindelijk. Ik haal het onkruid er nu nog tussenuit.<br />Voila. Zodat ik alleen nog ..vrouwenmantel [puft] overhoud. En hier zie je heel goed hoe &ndash; in het centrum van de plant &ndash; hoe het hier eigenlijk nu kaal is. Dus het centrum is zich aan het verjongen naar buiten toe. Hier is een jong stuk, hier zit een jong stuk. Hier eentje. En ook hier eentje. Dus we kunnen eigenlijk van &eacute;&eacute;n oude plant vier jonge planten maken. En dat gaat heel eenvoudig. We leggen hem zo uiteen en dan gewoon..in &eacute;&eacute;n steek met de schop er in. Dus hup, voila, klaar om geplant te worden.<br />En wat we nu hebben, dat is eigenlijk drie nieuwe jonge plantjes. Als je wil vier maar dit is een beetje te schriel. Maar je ziet goed hoe de oude wortel aan het uiteinde zichzelf verjongt. Maar wat aan de binnenkant gebleven is. Dat zie je hier. Dat is oud wortelhout en daar gaat niet meer veel van komen. Dus dit is voor op de composthoop. Dat gooi je weg. Dat is de oude plant.<br />Dat is goed s&eacute;. Het contact van uw handen met de grond. Dat doet deugd, vind ik. En volgend jaar, als die nieuwe blaadjes opkomen en het heeft geregend, dan staan op die blaadjes van die Vrouwenmantel als blinkende pareltjes al die regendruppeltjes helemaal bol. Wat is het blad is waterafstotend. Ik heb er nu al plezier van.<br />Er zijn zo van die struikjes, die bloeien van de zomer tot het gaat vriezen. En hier, dit lavendelachtige struikje, Irisimum is de naam, dat is er zo eentje. Hij bloeit van in de zomer, in de vroege zomer zelf. Juni, juli tot, tot nu, tot eind oktober. Kijk eens aan. En die bloemen, die beginnen hier vlak boven het blad en dat gaat steeds maar hoger en hoger en hoger. Maar nu zijn ze bijna uitgebloeid. Kijk, er zit geen groei meer in die top en de laatste bloemetjes, die gaan binnenkort, die gaan er afvallen. Dus wat ik ga doen om dit struikje winterklaar te maken, dat is die bloeistengels er gewoon uitknippen.</p>