Belgische kmo's zetten in op duurzaamheid, maar kosten blijven struikelblok

Maar liefst 93% van de Belgische kmo's onderneemt al initiatieven rond duurzaamheid, maatschappelijke verantwoordelijkheid of goed bestuur. Toch blijven de financiële kosten en administratieve verplichtingen belangrijke obstakels. Dat blijkt uit een recente enquête van BNP Paribas Fortis bij 600 Belgische kmo's.

Duurzaamheid wint terrein

Steeds meer Belgische ondernemingen besteden aandacht aan ESG (Environmental, Social & Governance). Volgens het onderzoek neemt 93% al maatregelen op minstens één van deze drie domeinen. Wanneer ook geplande initiatieven worden meegerekend, stijgt dat aandeel tot 96%.

Vooral sociale maatregelen (81%) en milieu-initiatieven (79%) zijn ingeburgerd. Goed bestuur krijgt met 34% beduidend minder aandacht. Grotere ondernemingen zijn doorgaans actiever dan kleinere bedrijven.

Meer dan een wettelijke verplichting

Regelgeving blijft voor 89% van de ondernemingen een belangrijke motivatie om duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Toch spelen ook economische overwegingen een grote rol. Zo wil 75% via duurzaamheidsinitiatieven kosten besparen, terwijl 72% inzet op beter risicobeheer. Daarnaast spelen klantenverwachtingen (70%), concurrentievermogen (65%) en groeimogelijkheden (62%) mee.

Duurzaamheid wordt daarmee steeds meer beschouwd als een strategische investering in de toekomst van de onderneming.

Bijna de helft van de kmo's (46%) kan de extra kosten van duurzaamheidsmaatregelen niet doorrekenen aan klanten. In de groot- en detailhandel loopt dat percentage zelfs op tot 52%.

Vooral detailhandel onder druk

De financiële impact vormt echter een belangrijke hinderpaal. Bijna de helft van de kmo's (46%) kan de extra kosten van duurzaamheidsmaatregelen niet doorrekenen aan klanten. In de groot- en detailhandel loopt dat percentage zelfs op tot 52%. Alleen vastgoed (58%) en landbouw (56%) scoren nog hoger.

Vooral kleinere handelszaken, die vaak met beperkte marges werken, staan daardoor voor moeilijke keuzes. Investeringen in energiezuinigheid en andere duurzame oplossingen moeten worden afgewogen tegen uitgaven voor personeel, digitalisering en bedrijfsontwikkeling.

Nood aan ondersteuning

Ruim een derde van de kmo's (36%) geeft aan behoefte te hebben aan begeleiding bij de duurzaamheidstransitie. Vooral milieugerelateerde vraagstukken zorgen voor onzekerheid. Van de ondernemingen die ondersteuning zoeken rond milieu, beschouwt 57% de bank als een geschikte partner.

BNP Paribas Fortis ziet de vraag naar duurzame financiering toenemen. In het tweede kwartaal van 2026 bedroegen de duurzame bedrijfskredieten 7,6 miljard euro, tegenover 6,6 miljard euro twee jaar eerder.

Het onderzoek bevestigt dat duurzaamheid stevig verankerd raakt in het Belgische bedrijfsleven. Toch blijven betaalbaarheid, administratieve complexiteit en toegang tot begeleiding bepalend voor het tempo waarmee vooral kleinere ondernemingen de transitie kunnen voortzetten.