België op nummer 2 in smokkel en productie van namaaktabak
NANAC en JTI belgië roepen extra alertheid in
Op het Anti-Illicit Trade event, op 4 oktober 2022, werden we met de neus op de feiten gedrukt: de illegale productie en verkoop van namaaktabak in België neemt toe. We staan zelfs in de top 2 van Europa. Stichting NANAC en JTI België trekken aan de alarmbel en duiden hoe gevaarlijk namaaktabak is voor zowel mens als maatschappij. Bewustzijn ontwikkelen bij de aankoop en verkoop van tabak is crucialer dan ooit.
Verlies van 10 miljard euro in 2021
Azië staat reeds lange tijd bekend als de grootste leverancier van namaaktabak, met de landen Vietnam, Maleisë en China in de hoofdrol. Helaas is Europa de afgelopen jaren ook slachtoffer geworden van een stijgende trend in smokkel en namaak van tabaksproducten, met als gevolg dat de Europese Unie op een jaar tijd miljarden euro’s misloopt aan inkomsten uit accijnzen. In 2022 stijgt de teller van illegale tabaksfabrieken naar een afgeronde 74 in Europa, waarvan er maar liefst 6 fabrieken in België plaatsvinden. België is, naast Polen die nummer 1 invult, met dit aantal gestegen naar nummer 2 in de top 3 betreffende illegale smokkel en productie van namaakproducten. Een plek waar we absoluut niet mogen blijven hangen.
Meer bewustzijn bij aankoop tabak
Namaaktabak bestaat enerzijds uit de reproductie van bestaande merken, anderzijds uit ‘illicit whites’ waarbij het gaat over merkloze tabak. De afgelopen jaren merkten JTI, Japan Tobacco International, en NANANC, stichting Neen tegen Namaak, dat de illegale namaaktrend zich voornamelijk focust op 5 wereldwijd bekende tabaksmerken, met name Marlboro op nummer 1, gevolgd door Richmond, John Player Special, Rothmans en Lambert & Butler. Ondanks de inspanningen van de douane om de invoer van illegale producten te bemoeilijken, onderschrijft men de verantwoordelijkheid van alle belanghebbenden om de douane te steunen in haar werkzaamheden. Onder meer door een groter bewustzijn te creëren bij alle belanghebbenden rond de gevaren en nadelen van namaaktabak. Het moment van aankoop bijvoorbeeld, vormt voor de retailer een cruciaal moment om de adders van onder het gras te halen.
Crisis als noodkreet
“Juist in tijden van crisis moet NANAC haar inspanningen kunnen opvoeren om met behulp van media en onderwijsinstellingen de boodschap uit te dragen dat namaak géén echte oplossing biedt voor de aanhoudende problemen”, aldus Kristian Vanderwaeren, voorzitter van NANAC. “Het is juist wanneer we kwetsbaar zijn, dat we de voorkeur moeten geven aan de beste producten die een kwaliteitsgarantie bieden en tegelijkertijd moeten we voorkomen dat we risico’s nemen op het gebied van veiligheid en gezondheid.”
"De kwaliteit van deze illegale reproducties is veelal ondermaats door de samenstellingen waaruit deze bestaan. Dit maakt tabak nog ongezonder dan originele sigaretten"
Nefaste gevolgen van namaak tabaksproducten
Naast het feit dat namaaktabak illegaal is en werknemers binnen deze fabrieken tewerkgesteld worden in slechte condities, kan dit op lange termijn ook tot onomkeerbare en gevaarlijke gevolgen leiden voor mens en maatschappij. De kwaliteit van deze illegale reproducties is veelal ondermaats door de samenstellingen waaruit deze bestaan, wat tabak nog ongezonder maakt dan originele sigaretten. Bovendien houden we door de aankoop van namaak tabaksproducten de criminele netwerken in stand en financieren we hen in hun illegale praktijken. Dit leidt tot een onfaire competitie met bedrijven die wel aan de wetgeving voldoen en grote financiële verliezen voor de Europese Unie.
Opsporingsmethodes
Stichting NANAC en JTI richten zich tot de overheid voor de ontwikkeling van nieuwe opsporingsmethodes. Daarnaast voeren ze een kreet naar alertheid en verantwoordelijkheid bij iedere belanghebbende die mogelijk met deze wanpraktijken in aanraking komt. Een oplossing aanbieden, benoemen beide organisaties als niet evident, maar de volgende opsporingsmethodes kunnen reeds een positieve bijdrage leveren:
- Snuffelhonden specifiek opleiden om allerlei tabaksproducten op te sporen.
- Bij aankoop van tabak, oorsprong van tabaksfabriek verifiëren. Enkel samenwerking met betrouwbare en gegeerde bedrijven aangaan.
- Alertheid rond smokkel en productie van namaakproducten vergroten bij alle belanghebbenden via opleiding en educatie.