Doe-het-zelf: wat na corona?
De GfK-cijfers liegen er niet om: een stijging met 16,8% in 2020, en ook januari 2021 begon zeer positief. Hoe zullen deze cijfers evolueren? Wij gingen luisteren bij 4 tenoren uit de sector.
Uitstekend 2020
2020 was een fantastisch jaar voor de doe-het-zelf. De uitstekende GfK-cijfers worden door iedereen bevestigd. "De cijfers voor 2020 zijn als een skipiste", zegt Werner Van Gansbeke (directeur Gamma België). "Een serieuze dip in maart, met een heel steile klim na de heropening op 18 april, een explosie in mei, en een blijvend plateau daarna. In november, met de tweede lockdown, zagen we opnieuw een stijging, die we tot op vandaag kunnen aanhouden." "De doe-het-zelf is geëxplodeerd", bevestigt Erwin Van Osta (gedelegeerd bestuurder Hubo). "Mensen zijn thuis en willen iets omhanden hebben. Ik denk dat we gerust van een revival van de doe-het-zelf- en tuinsector mogen spreken." "Wat ons particuliere luik betreft, mogen we zeker niet klagen", zegt ook Daniel Van Cauteren (CEO Menouquin). "Het professionele luik had het wel iets moeilijker: die winkels zijn wat langer gesloten geweest en vertegenwoordigers hebben het nog steeds moeilijker om afspraken te maken, nu iedereen van thuis werkt."
Rudi Schautteet (directeur HR Brico België) hoopt op een structureel effect. "Ook bij ons was het zeer goed; de echte vergelijking kan natuurlijk pas starten op 18 april. Vandaag blijven we positief draaien en dat zal wellicht blijven duren tot de zomer. Nadien is het koffiedik kijken. Zullen de reizen beginnen in de zomer? Wanneer gaan de restaurants open? Is dat positief effect blijvend? Gaan mensen weer meer blijven klussen, hebben ze weer het plezier ontdekt om in huis en tuin te werken? Wij denken, of hopen, dat er wel een structureel effect zal zijn, zeker wat betreft de jongeren, maar het blijft koffiedik kijken."
Verf, verf, verf
Ook het enorme succes van verf en verfbenodigdheden is iedereen opgevallen. Van Osta: "Dat is een Europees, zelfs mondiaal fenomeen. Toch hebben we nog heel wat omzet laten liggen wegens een gebrek aan goederen. De fabrikanten en leveranciers waren uiteraard verrast door de explosie na de eerste lockdown, maar ook tijdens de tweede lockdown hebben ze onvoldoende geanticipeerd. De recuperatiesnelheid lag te laag. Nu leiden grondstofschaarste en hogere transportkosten tot hogere prijzen … In die zin hebben we een erg hectisch jaar achter de rug." Schautteet: "De decoratieve families hebben het globaal nog beter gedaan dan de rest. Voor de coronacrisis was iedereen aan het klagen over uitstel, geen tijd om te schilderen ... nu kan men niet anders."
Van Gansbeke: "Hout en platen en bouwmaterialen hebben bij ons ook sterk geplust. Normaal gezien verkopen we in januari en februari heel wat minder cement, nu niet. We begrijpen het niet. Tuin doet het ook nog steeds veel beter dan normaal."
Shift naar online
Bij iedereen was er de shift naar onlineverkoop. Van Cauteren: "Veel van onze leden zijn zich daar heel actief mee gaan bezighouden, dat is een erg goede trend voor de toekomst." Schautteet: "De omschakeling is goed gegaan; we zijn zeker iets sneller gaan lopen op dat vlak. Maar het blijft in België toch nog vrij beperkt in vergelijking met de rest van Europa. We doen nog altijd geen 20% online." "Tijdens de sluiting waren we volledig afhankelijk van online en dat aandeel is hoger gebleven. We beginnen in de nek van de noorderburen te ademen, maar we zijn er nog niet. Nederland staat inderdaad nog een stuk verder. Toch blijft offline ook erg belangrijk: de sluiting van 2,5 maanden voelen de Nederlanders nu erg hard", beaamt Werner Van Gansbeke. "We hebben veel gevraagd van ons personeel, maar ze hebben dat uitstekend gedaan", zegt Van Osta. “Tijdens de eerste lockdown hebben we veel problemen gekend met de 'last mile'. Bpost en PostNL konden het volume niet tijdig verwerken. We zijn dan aan huis gaan leveren vanuit de winkels, zoals in de goede oude tijd. Maar we zijn ook wel overrompeld geweest door de tsunami van e-commerce-orders en hebben onze klantendienst fors moeten versterken.”
Wat met 2021?
Evenmin als Rudi Schautteet laten de anderen zich verleiden tot al te krasse uitspraken over het komende jaar. Van Cauteren: "Alles wat we gehad hebben, kunnen ze niet meer wegnemen. Wanneer iedereen vakantie gaat nemen, zal de doe-het-zelf wel een terugval kennen. De bomen groeien niet tot in de hemel. Je kunt niet blijven groeien met 20 procent. De vraag is wanneer dat zal zijn. In de tussentijd hoop ik vooral dat de supply chain wat vlotter begint te lopen; bevoorrading blijf een heel heikel punt." "Tot aan de zomer zal de omzet op een oog niveau blijven pieken", zegt Van Osta. In die zin verwacht ik weer een sterk jaar. Ik ben blij dat we als essentiële winkels worden gezien, dat legt ons zeker geen windeieren.
Van Gansbeke: "Veel zal afhangen van de impact van de vaccinatiestrategie. Naarmate die vordert en de besmettingen effectief kan terugdringen, zal de groei teruglopen, maar we zijn er nog niet. Hoe dan ook heeft de doe-het-zelf nog enkele goede maanden voor de boeg tot de zomer. Als er dan nog centjes zijn, dan zullen die wellicht ergens anders naartoe gaan. Ik ben vooral benieuwd naar hoe we hier als economie zullen uitkomen."