aardappelverwerkende industrie blijft boomen

Christophe Vermeulen is de nieuwe CEO van Belgapom

Na meer dan dertig jaar staat er een nieuwe ceo aan het hoofd van Belgapom, de beroepsvereniging voor de Belgische aardappelhandel en -verwerking. Nadat Christophe Vermeulen zich via de nodige bedrijfsbezoeken en ontmoetingen met de verschillende stakeholders voldoende had ingewerkt in de sector, vroegen we hem naar zijn visie voor het post-Brexit- en -coronatijdperk. "We moeten er vooral voor zorgen dat we de nummer één van de wereld blijven en dat we goed voorbereid zijn op de toekomst", oppert hij.

Stoelendans
Christophe Vermeulen kreeg het ceo-bureau in de Belgapom-kantoren in Berlare toegewezen na een heuse stoelendans. Nadat sectorboegbeeld Romain Cools na ruim 30 jaar dienst zijn afscheid van de beroepsvereniging had aangekondigd, om binnenkort met pensioen te gaan, was voormalig politicus Tom Vandenkendelaere eerst aangeduid als zijn opvolger. Toen Kris Peeters in januari werd benoemd tot vice-president van de Europese Investeringsbank, nam Vandekendelaere echter diens zetel in het Europees Parlement over en maakte hij dus zijn terugkeer in de politiek. Vermeulen maakte de omgekeerde beweging en zei het politieke toneel vaarwel, om voortaan dus de belangen van de Belgische aardappelverwerkers en -handelaars te verdedigen.

Wat doet Belgapom precies?

Christophe Vermeulen: "Kort gesteld zijn wij de stem van de aardappelverwerkende industrie en handel in ons land. We voeren dus al bijna 75 jaar promotie voor de Belgische aardappelproducten, overleggen met alle stakeholders binnen de keten, communiceren naar de pers toe en lobbyen bij onze overheden. Ondertussen begeleiden en faciliteren we ook onderzoek met ons ledengeld, we hebben onze eigen autocontrolegids uitgewerkt en op onze website publiceren we sinds jaar en dag elke week de Belgapom-prijsnoteringen voor de rassen Bintje, Fontane en Challenger. Tot slot organiseren we met Interpom ook onze tweejaarlijkse b2b-beurs, waarmee we - in normale tijden - bezoekers van over de hele wereld over de vloer krijgen."

"We hebben nood aan kwalitatieve grondstoffen en daar hebben we er ook veel van nodig. Daarom investeren we ook in landbouwonderzoek"

Wat is het belang van de Belgische aardappelverwerkende industrie op wereldniveau?

"Wij liggen in het hart van de aardappelregio. Terwijl er in de vroege jaren negentig nog 500.000 ton aardappelen per jaar verwerkt werden in ons land, ligt dat cijfer nu tien keer zo hoog, op 5,2 miljoen ton. Een heel groot deel daarvan is natuurlijk bestemd voor export; goed voor ruim 2 miljard euro per jaar, afkomstig van maar liefst 160 verschillende landen. Het grootste aandeel wordt daarbij ingenomen door diepgevroren frieten, met een jaarproductie van 2,23 miljoen ton. België is zelfs de absolute wereldleider als het gaat om de productie van diepgevroren aardappelproducten. Aardappelen zijn dus duidelijk booming business, op het niveau van de landbouw en al zeker voor de industrie. Onze fabrieken breiden almaar uit en die groei moeten we in stand kunnen houden."

"België is de wereldleider als het gaat om de productie van diepgevroren aardappelproducten"

welke uitdagingen ziet u daarbij?

"De landbouwgrond is natuurlijk beperkt, wat betekent dat de boeren nog productiever zouden moeten werken of dat we aardappelen moeten invoeren om die hier te verwerken. Dat laatste gebeurt nu overigens al: van die 5,2 miljoen ton wordt er al een half miljoen uit het buitenland aangevoerd. Bovendien wijzigt ons gunstige, gematigde zeeklimaat. Daarop kun je inspelen door specifieke variëteiten te telen of die genetisch te manipuleren. Ook de waterhuishouding verdient hierbij de nodige aandacht bij de landbouwers, terwijl de fabrieken dan weer werk moeten maken van de ontzilting en het hergebruik van hun proceswater. Duurzaamheid is hier dus de rode draad, zoals overigens bepaald is in de Farm to Fork-strategie van de Europese Green Deal. Bij steeds meer bedrijven groeit intussen wel het besef dat investeren in duurzaamheid geen extra kost is, maar een winstmodel. Retailers en consumenten vragen hier immers naar en ook zij dragen hun steentje bij."

De Belgische aardappelsector in cijfers
- Aardappelen vormen in ons land de leidende akkerbouwteelt. Die groeien op zo'n 100.000 ha grond.
- Jaarlijks wordt er 5,2 miljoen ton aan verwerkte aardappelen geproduceerd.
- De export van diepgevroren aardappelproducten levert de Belgische bedrijven jaarlijks 2 miljard euro op.
- De verwerkende industrie is sterk geautomatiseerd maar stelt toch 5.000 mensen tewerk.

De handel kreeg natuurlijk rake klappen door de brexit en corona. Hoe schat u de impact daarvan in?

"Gezien de export dus zo belangrijk is voor onze sector, moeten wij de vrije wereldhandel te allen tijde blijven stimuleren. Het Verenigd Koninkrijk is traditioneel een van onze grootste handelspartners en hoewel de brexit nu voor extra formaliteiten en prijsverhogingen zorgt, zie ik die situatie zich na verloop van tijd wel normaliseren. Wij blijven immers hun dichtste buur en daarmee staan we in een sterke onderhandelingspositie. Ik schaar mij dan ook volledig achter de geplande prinselijke missie van later dit jaar, om zo onze handelsbanden weer aan te halen. Trouwens: onder het motto never waste a good crisis heeft de brexit de digitalisering bij veel bedrijven versneld, om op die manier de documentenstroom zo vlot mogelijk te laten verlopen. Wat corona betreft, zijn we nog niet aan de nieuwe patatjes en de impact daarvan is sowieso niet eenduidig weer te geven. Daar zien we immers verschillende effecten die elkaar enigszins opheffen. Enerzijds heeft de afzet van frieten naar de foodservice, horeca en fastfoodketens natuurlijk een enorme duik genomen en bovendien werd de export hiervan bemoeilijkt doordat sommige landsgrenzen sloten. Anderzijds werd er tijdens de lockdown dan weer vaker naar chips gegrepen en ook wie mikt op de versmarkt, boerde goed. Bij sommige bedrijven moesten de bedienden zelfs bijspringen om de productie te kunnen bolwerken. In ieder geval is de vraag naar aardappelen op de vrije markt wel ineengestuikt en de prijs dus ook. En wat de contracten betreft: die zijn allemaal nagekomen door onze leden uit de verwerkende industrie. Niettemin hopen wij natuurlijk dat ook deze situatie zich snel weer herstelt."   

"Wat corona betreft, zijn we nog niet aan de nieuwe patatjes"

Wat brengt de toekomst?

"Naast de uitdagingen, zien we natuurlijk ook tal van opportuniteiten. Doordat de middenklasse verstevigt in regio's als Latijns-Amerika, Zuid-Oost-Azië en de Arabische wereld, zijn dat potentiële groeimarkten voor ons. De troeven die we daarbij moeten uitspelen, zijn natuurlijk vooreerst de smaak en onze traditie, maar daarnaast ook de gezondheid van onze aardappelproducten. Ook al kampen we wat dat laatste betreft met een verkeerd imago. Succesvolle innovaties zijn bijvoorbeeld de zoete aardappelen en de vele air fried-producten voor ovenbereidingen. In ieder geval zijn we dus een belangrijke sector in volle expansie, die zeker een stem in de huidige voedseldebatten verdient. We zullen onze stem dan ook blijvend laten gelden!"

Wie is Christophe Vermeulen?
Christophe Vermeulen is jurist van opleiding, maar na zijn eerste werkervaring als advocaat belandde hij al gauw in de politiek. Daar bouwde hij de voorbije 13 jaar een mooie carrière uit op zowel het Vlaamse, federale als Europese niveau. Van 2014 tot 2019 werkte hij als teamleider voor Europees parlementslid Tom Vandenkendelaere. Eind 2019 stelde hij zich nog kandidaat om nationaal voorzitter te worden van CD&V, maar daarna besliste hij om afscheid te nemen van de politiek. Als West-Vlaming had hij altijd al een hart voor de landbouw en ook tijdens zijn politieke loopbaan kwam hij dikwijls in aanraking met deze sector. Zo werd hij begin 2021 de nieuwe ceo van Belgapom en tegelijk ook de directeur van FVPhouse; de koepel van de beroepsfederaties van de Belgische aardappel-, groente- en fruitgroothandel en verwerkende industrie.