Hoe maak je een bank voor je eettafel?

In deze uitzending maken we de bank. We beginnen met het hout te zagen. Zaag eerst de eerste vijf millimeter af. Het uiteinde van een plank kan al te veel beschadigd zijn, door het transport bijvoorbeeld. Zaag dan de plank op de lengte die je nodig hebt. Wij maken en bank van twee meter lang. Werk de zaagsnede bij met schuurpapier. We hebben een tweede plank nodig van dezelfde lengte. Dus, zelfde systeem: rechte start... Gebruik je eerste als maat om de lengte te bepalen. En dan als de plank goed ligt, zagen. Laat je zaag eerst op volle snelheid komen. En zaag dan, niet alles in een keer, maar in verschillende halen, de plank door. We hebben nog een derde lengte nodig. Gebruik opnieuw je eerste plank als maat. En let straks eens op het geluid van de zaag. Je hoort als hij op volle snelheid is. Dat is dus het moment waarop je kan zagen. We hebben ook vier poten nodig. Die zagen we uit dezelfde plank. Meet één keer de lengte af: 47 cm. Gebruik telkens het eerste stuk als maat. Zo, het zagen is gedaan. We kunnen de bank al eens samenstellen, om een idee te krijgen hoe het eindresultaat zal zijn. We hebben de planken, maar we hebben ook deze onderdelen gekocht. Eigenlijk bedoeld als steunen om wandplanken op te hangen. Wij gebruiken ze om de constructie iets te verstevigen, maar ook als decoratief detail. Door de bank al eens op te bouwen, kunnen we goed inschatten waar de poten komen. We gaan ze op 20 cm van de uiteindes plaatsen. Met de winkelhaak zet je de maat uit op de twee planken die het zitvlak gaan worden. We hebben een deuvelsetje gekocht en gaan zó de poten bevestigen. Eerst tekenen we een middellijn op de kopse kant van de poot. We stellen de boorgeleider uit de deuvelset in, zodat precies op die lijn geboord zal worden. Bepaal hoe je deuvel geplaatst zal worden. Dan kan je, met een boorstop, de boordiepte bepalen. Boor vervolgens in de kopse zijde van de poot. Boor zeker drie gaten. En dat doe je natuurlijk voor alle poten. We hebben twee deuvelpinnen. Die steken we in de buitenste gaten. We zetten de poot op de juiste positie. Even hameren, en de deuvelpinnen markeren de positie in de onderliggende plank. Pas nu de boorhulp aan voor boren in een vlakke zijde. En fixeer je boorstop op de juiste diepte zodat je niet door de plank heen boort. En zo kan je dan, op de gemarkeerde posities, boren. Nu zit er een deuvelpin in het derde gat. In de twee reeds geboorde gaten passen we al twee deuvels. Met die techniek kunnen we de positie van het derde gat overzetten. En ten slotte ook dit gat boren. Vier poten, maal drie, dat zijn twaalf deuvels, het is wat seriewerk, maar met zo’n boorhulpje gaat het goed vooruit. Misschien nog eens passen, voor de zekerheid. Maar dan kan de lijm er op, en kunnen de poten bevestigd worden. Plaats lijmklemmen. Houtlijm moet tijdens het drogen altijd geklemd worden, anders krijg je geen stevige verbinding. Tijd voor de plankdragers. Bepaal de positie. Controleer met je winkelhaak. De plankdrager moet mooi recht staan, en mooi in het midden van de plank. Dit is stevig eikenhout, dus we gaan zeker voorboren, met een fijne boor. Omdat we geen boorstop hebben voor zo’n fijn boortje, kleven we een stukje tape op de boor op de juiste lengte. Een echte boorstop is dit niet, maar je kan wel goed zien wanneer je te diep zou boren. Als alle gaten zijn voorgeboord draaien we de schroeven in. Bij zo’n korte schroeven doe je dit het best handmatig. Zo heb je meer controle. We hebben nu een halve bank klaar, en gaan daar nu de dwarsplank op klemmen. De dwarsplank zorgt voor de stevigheid van de bank. De zitplanken zullen niet meer kunnen doorbuigen, en ook de poten worden nog eens haaks vastgezet. Het is dus belangrijk dat je de dwarsplank precies op zijn plaats klemt, met stevige lijmklemmen. Neem er opnieuw je boorhulp bij, en stel het zo in dat je opnieuw op de halve dikte van een plank boort. Boor zo diep dat er zeker een deuvel in kan. Boor een vijftal gaten, mooi verdeeld over de lengte van de bank. En, zoals gezegd, ook in de poten boor je telkens nog een extra deuvelgat. Neem je voorgeboorde dwarsplank, en leg die op de andere halve bank. Breng lijm aan klem de plank op zijn plaats. We gaan de plank hier bevestigen met schroeven. Eerst voorboren. Het eikenhout is hard, remember. De schroef die we gebruiken moet lang genoeg zijn. Het gedeelte zonder schroefdraad moet zo lang zijn als de plank dik. Schroef tot de kop verzonken is. Tip: gebruik de trage snelheid van je machine om de schroeven in te draaien. Tragere snelheid, betekent meer kracht. Als je twijfelt wat weer de juiste instelling is: hang een stukje tape aan de bithouder: zo zie je mooi het verschil in snelheid. Het is erg belangrijk dat het zitvlak mooi gelijk loopt met de dwarsplank. Wij moeten hier een extra klem zetten voor we kunnen vastboren. Er komt een schroef naast elk van de geboorde deuvelgaten. Minstens vijf dus. Maar dit schroeven gaat sneller dan het deuvelen, dus eentje extra kan zeker geen kwaad. Nu de houtlijm aanbrengen en de deuvels plaatsen, en dan kunnen de twee helften worden samengebracht. In theorie past dit perfect, en dat is ook zo, al is het niet zo eenvoudig om de twee delen in elkaar te doen schuiven. We gebruiken lijmklemmen om gelijkmatig druk te kunnen uitoefenen. Beetje bij beetje komen de twee helften zo bij elkaar. Als de twee delen in elkaar geschoven zijn, gaan we nog met de hamer de laatste millimeters speling weghalen. We zetten opnieuw de lijmklemmen vast, zo kan de houtlijm uitharden. Houtlijm die uit de naden is gelopen neem je het best zo snel mogelijk weg met een natte doek. De afwerking van de bank gaan we beperken. We gaan hem vandaag al zeker opschuren. De planken zijn al glad, dus even splintervrij maken volstaat. Gebruik een fijne korrel. Zet je toestel niet op de hoogste snelheid. Door te snel te schuren warmt je schuurpad te veel op, en daardoor ga je minder efficiënt schuren. De randen schuur je met je machine op 45°. Ze worden dan minder scherp en minder kwetsbaar. Met een kleefdoek nemen we het schuurstof weg. Wie wil kan nu kiezen voor een afwerking met olie, of vernis. Zelf twijfelen we nog. We gaan de bank eerst eens op zijn definitieve plek in de woonkamer zetten voor we beslissen. We hadden hier nog ergens vloerbeschermers gekocht. Ja,… Die kleven we nog op de poten. En daarmee is de bank klaar. Wat vind jij? Oliën net als de tafel, of deze kleur houden door te vernissen?