6 afkortzagen voor jou getest (deel 1)

In Voor U getest testen en vergelijken we machines. We onderzoeken waarmee je rekening moet houden bij aankoop en vertellen hoe je het meest geschikte model kan kiezen. In deze aflevering hebben we 6 afkortzagen in de prijsklasse tussen 250 en 400 euro getest. De uitgebreide resultaten vind je terug op onze website. Een afkortzaag is een draagbare, compacte variant van de zaagtafel. Het zaagblad zit bovenaan en je brengt dit naar je werkstuk toe. Je hebt in theorie 2 types. Een afkortzaag met trekfunctie dient voornamelijk om hout in te korten. De trekfunctie laat dan toe om bredere stukken aan te pakken. Een afkortzaag met verstekfunctie dient dan weer om verstekken te zagen. Door de zaag de draaien of te kantelen, kan je vlakke, kopse en zelfs dubbele verstekken zagen. De meeste afkortzagen hebben zowel een trek- als een verstekfunctie, dat geldt ook voor de toestellen die wij zullen testen. Wij nemen ze er een voor een bij. Voor we met het testen begonnen, noteerden we alle gegevens van de verpakking en de gebruiksaanwijzing. Zo zijn er een aantal zaken die je keuze kunnen beïnvloeden. Als eerste is er uiteraard het vermogen of Watt, vaak aangegeven met het aantal toeren per minuut. Hoe meer toeren, hoe meer kracht en dus hoe groter de kans dat je zaagmateriaal met een hoge densiteit aankan. Daarnaast is ook het gewicht en formaat van tel. Lichte en compacte toestellen zijn handiger om op te bergen en om mee te nemen. Maar het formaat gaat ook bepalen wat de maximale capaciteit is van de zaag. Grotere zagen en zaagbladen hebben een groter bereik. Omdat het formaat belangrijk is bij de afkortzaag hebben we alle zagen even nagemeten in gesloten en open stand. Hieruit kunnen we afleiden dat de maten op de verpakking niet altijd een goed beeld geven van het formaat van je afkortzaag. Hou er dus rekening mee dat je afkortzaag hier en daar wat groter of kleiner kan uitvallen. De afkortzagen komen elk met een aantal accessoires. In de verpakking kan je uiteraard de handleiding vinden. Het is heel belangrijk die door te nemen zodat je veilig en correct kan werken want een afkortzaag is niet enkel een gevaarlijk toestel, het heeft ook heel wat hendels en schroefjes die je kan afstellen voor een optimale werking. Alle toestellen komen met een spaanzak en spanklem. De meeste toestellen zijn daarnaast voorzien van de nodige sleutels, inbussleutels of schroevendraaiers, om onder andere het zaagblad te kunnen wisselen. Bij een groot deel van de toestellen kan je die gereedschappen trouwens opbergen op je afkortzaag, wat uiteraard mooi meegenomen is. Alle toestellen komen uit de verpakking met nog wat montagewerk. Het gaat dan over het bevestigen van een of meerdere handgrepen. Het monteren van de vastzetgreep of het handvat aan de arm van de draaitafel. Of het bevestigen van de tafelverbreding. Of het plaatsen van een extra steun achteraan het toestel. In een enkel geval dienden we de volledige zaag nog te monteren, zowel de trekarm, als de zaag zelf. Gelukkig blijkt dit telkens vrij simpel. De schroeven zijn meegeleverd en zitten vaak al ter plaatse en de meeste handleidingen zijn duidelijk en voorzien van de nodige afbeeldingen. Een afkortzaag bestaat in feite uit 3 elementen. De zaagkop, de arm of trekgeleider waarop deze bevestigd is en de zaagtafel of het platform waarop je je werkstuk kan plaatsen. Je zaagtafel heeft een aantal zaken die belangrijk zijn om op te merken. Zo zijn alle tafels voorzien van schroefgaten. Hiermee kan je de afkortzaag veilig vastmaken aan je tafel zodat deze niet meer kan verschuiven. Elk platform is ook voorzien van een lijn langs beide zijdes. Aan het bijgeplaatste logo kan je zien dat je je handen buiten die lijnen dient te houden tijdens het werken. Het platform kan je in vele gevallen ook verlengen met een uitschuifbare tafelverbreding of werkstukhouder. Dat maakt het mogelijk om je werkstuk beter te ondersteunen. De uitschuifbare elementen zet je telkens vast met een bout. Hier merken we toch een klein verschil in de toestellen. Sommige zijn iets ergonomischer qua design, bijvoorbeeld door kunststof grepen. Een afkortzaag heeft geen bouten maar hendels. Dat maakt het iets eenvoudiger omdat je in een korte beweging alles vast- of losmaakt. Sommige van de tafelverbredingen zijn voorzien van een stop. Door die naar omhoog te trekken kan je je hout tot tegen deze stop plaatsen om op eenzelfde lengte af te korten. De platformen zijn ook voorzien van een uitsparing langs beide zijdes waar je een spanklem kan bevestigen. Ook hier merk je wat verschil. Sommige bijgeleverde klemmen zijn volledig of deels uit metaal, andere uit kunststof. Sommige dien je vast- of los te draaien. Andere hebben een quick release systeem waarmee je iets sneller kan werken. Een zaag heeft een quick clamp die je vast kan klikken. Ook dat maakt het iets sneller. Een ander toestel heeft dan weer een extra klem waarmee je je materiaal niet enkel kan vastklemmen tegen je zaagtafel maar ook tegen je geleider. Sowieso kan het soms nodig zijn om het werkstuk verder vast te klemmen met niet meegeleverde lijmklemmen. Ook moeten we erbij vermelden, dat bepaalde zagen bij bepaalde bewerkingen gehinderd worden door de klemmen. Je kan ze dus niet altijd gebruiken. Op de zaagtafel is telkens een geleider voorzien. Hiertegen kan je je materiaal plaatsen om het op zijn plaats te houden. Sommige van die geleiders zijn voorzien van maten die kunnen helpen bij je werk. Alle geleiders zijn ook voorzien van schroefgaten. Hieraan kan je een langere lat bevestigen om je geleider te verlengen. Met uitzondering van 1 model kan je de geleiders ook wat uitschuiven, ofwel aan een zijde ofwel aan beide zijdes. Bij verstekzagen zal er ook een draaitafel zijn in het platform dat je aan de hand van een trekarm kan draaien om je zaag in een bepaalde hoek te plaatsen. De graden van die hoek staan steeds aangegeven. Hoe het instellen functioneert is afhankelijk van de zaag. In de meeste gevallen dien je eerst de vastzetgreep los te draaien. Bij 1 toestel gaat het om een hendel die je vastklikt, wat het voordeel heeft dat het je polsen wat spaart. Vervolgens heb je onderaan of bovenaan de arm een hendel. Die maakt een staaf onderaan de arm los. De staaf rust standaard in een kleine uitsparing onderaan de tafel. Bij het draaien van de arm, springt de staaf automatisch terug in een volgende uitsparing, die telkens een geijkte maat representeert. Bijvoorbeeld 0 of 45 graden. Bij de ene zaag gaat dit draaien van de draaitafel al wat stroever dan bij de andere. Eens je de juiste positie hebt, dien je de arm terug vast te zetten met de vastzetgreep voor je gaat zagen. In de arm zit er ook een uitsparing of tafelinlegprofiel die je zaag zal geleiden en het mogelijk maakt scherpe zaagsnedes te maken. Onderaan de arm zit er in vele gevallen ook een stelschroef. Die zal de arm ondersteunen. Je kan die bijstellen zodat de arm netjes en vlak op de ondergrond rust. Op het zaagplatform zit er een trekgeleider gemonteerd waarop je zaagkop rust. De lengte van deze geleider bepaalt hoe ver je met je zaag kan gaan, en hoe breed je werkstuk dus kan zijn. De trekgeleider zit vast met een stelschroef. Die dien je wat los te draaien om de machine over de trekgeleider te laten glijden. In opbergstand maak je die schroef telkens weer vast. Achteraan de trekgeleider zit er een hendel of draaischroef waarmee je de zaag kan kantelen. Sommige zagen kunnen enkel naar een zijde kantelen, andere naar beide zijdes. In dat geval zal er vooraan ook een trekknop zitten waarmee je de zaag naar de andere zijde kan schuiven. Ook hier heb je vooraan een gradenboog zodat je kan zien in welke hoek je zaag staat. Door achteraan de hendel of draaiknop dicht te zetten, fixeer je de zaag in de gekozen hoek. Bij vele toestellen kan je de hoek nog kalibreren, aan de hand van stelschroeven. Een afkortzaag is voorzien van extra stops om je hoek precies op 33,9 graden in te kunnen stellen. Hoewel dit uiteraard beschreven is op de technische fiche, gaan we toch even na hoe ver we de zaagkop op de trekgeleider kunnen brengen. Op een houten plank tekenen en meten we per toestel hoe ver het kan reiken. Vrij logisch merken we op dat de compactere toestellen, met dus de kortere trekgeleiders ook het minst ver reiken. Dit is uiteraard iets om mee rekening te houden bij de keuze van je toestel. Als laatste onderdeel van je afkortzaag is er de zaagkop die bestaat uit de motor en je zaagblad. In opgeborgen stand zal die met een veiligheid naar beneden gedrukt zitten. Je trekt dus eerst de veiligheidspin los zodat de kop loskomt van het platform. Bovenaan de machine zit een handgreep waarmee je de zaag richting je werkstuk trekt. Aan de binnenkant van je handgreep zit je bedieningsknop. Die dien je in te drukken terwijl je de zaag naar beneden trekt om het zaagblad te doen draaien. Sommige toestellen zijn hierbij voorzien van een zachte aanloop. Het zaagblad komt dan langzaam op snelheid zodat je een betere controle hebt tijdens het zagen. Het belangrijkste deel van je zaag is uiteraard je zaagblad. Standaard krijg je reeds een zaagblad voor hout meegeleverd. Sommige toestellen kunnen ook andere materialen aan zoals kunststof of lichte metalen. Dit staat duidelijk aangegeven op de verpakking. Bij een van de toestellen krijg je meteen ook een extra zaagblad dat meerdere materialen aankan. In elk geval is het van belang om het juist zaagblad te kiezen, geschikt voor het beoogde materiaal. Enkel zo kan je een perfecte zaagsnede garanderen en voorkomen dat je zaagblad te snel slijt. Kies uiteraard ook een zaagblad dat op je machine past om veilig te kunnen werken. Rond het zaagblad zit er een zwenkende beschermingskap. Die gaat open wanneer je zaag naar beneden gaat, mits je de veiligheidsvergrendeling gebruikt. Die grendel verschilt per toestel. Zo zijn er toestellen met een hendel aan de zijkant die je met je duim naar binnen trekt. Bij een toestel zat die hendel onderaan het handvat zodat je dit met de handpalm kon indrukken. Bij deze zaag heb je aan de zijkant nog een aan en uit knop. Andere toestellen hebben aan de bedieningsknop een hendel zitten die je moet neerhalen voor je de knop kan indrukken. Een van de toestellen heeft een drukknop die je in moet drukken als je de zaag wil starten. De knop is zowel rechts als links voorzien zodat je ook hier met beide handen de zaag kan bedienen. Je persoonlijke voorkeur is hier bepalend. Alle types zijn functioneel, hoewel de ene beveiligingsvergrendeling wat steviger lijkt dan de andere. Tijd voor een volgende test. Hierbij gaan we bij elk toestel het zaagblad wisselen en zien hoe snel en vooral hoe eenvoudig dit lukt. Om zo fair mogelijk te zijn, proberen we het een eerste keer uit zonder tijdsdruk. Daarna timen we de wissel. Belangrijk hier is om handschoenen te dragen want de tanden van het zaagblad kunnen scherp zijn! We merken bij de test meteen al een verschil bij afkortzagen waar de beschermingskap het volledige zaagblad bedekt. Hier moeten we eerst nog een stelschroef losmaken om de beschermingskap naar boven te kunnen duwen vooraleer we aan het zaagblad kunnen. Dit vraagt uiteraard wat extra tijd. Bij de meeste kunnen we de beschermingskap gelukkig wel open laten staat zodat we dit niet hoeven vast te houden tijdens de montage want ook dit zorgt voor een hogere moeilijkheidsgraad. Het zaagblad zelf is steeds vastgemaakt met een zaagbladbout, een sluitring die al dan niet vastzit op de bout en een buitenflens. De zaagbladbout schroef je eerst los, meestal met een inbussleutel. Dat doe je, in tegenstelling tot hoe je normaal iets los zou draaien, in wijzerzin. Het zaagblad dien je hier wat tegen te houden om de schroef te lossen. Hiervoor heb je trouwens ook rechts van het zaagblad een knop, de asvergrendeling, die je kan indrukken om de as van het zaagblad vast te zetten. Eens de schroef los is, kan je de flens wegnemen en het zaagblad losmaken. Wanneer je een nieuw zaagblad monteert dan zorg je er uiteraard voor dat die in de juiste richting loopt. De richting kan je zien aan de hand van pijlen die op je zaagblad staan. Bij het terug vastmaken van het blad, plaats je dan eerst de buitenflens. Die heeft 2 vlakke zijdes die op de juiste plaats moeten komen. Het is uiteraard van cruciaal belang dat je zaagblad goed vast en correct gemonteerd is, wil je ongelukken vermijden. Indien van toepassing, zet je daarna de beschermingskap nog op zijn plaats. Het resultaat van de test is duidelijk. De toestellen met de gesloten beschermingskappen vragen een extra handeling en dus iets meer tijd. Ook de plaatsing van de flens vraagt bij sommige zagen wat handigheid terwijl bij andere je deze op hun plaats klikt en niet meer hoeft vast te houden. Daarnaast is het type sleutel om de zaagbladbout los te maken ook van belang. Op het handvat kan je in de meeste gevallen ook een bedieningsknop voor de verlichting vinden. Dit kan dan werklicht zijn, een schaduwlijn of een laserlijn. Bij sommige toestellen werkte dit automatisch. Werkverlichting is uiteraard handig om je werkstuk te zien. Een laserlijn zal een rode lijn projecteren op je werkstuk die toont waar je zaagsnede zal komen. Dit licht kan je bij sommige toestellen nog bij regelen want het is niet altijd 100 procent accuraat. Je hebt ook een schaduwlijn waarbij licht op je zaag een schaduw op je werkstuk zal werpen. Het voordeel hier is dat dit niet kan afwijken, gezien het steeds meegaat met het zaagblad. Op de toestellen is er een dieptestop voorzien. Die zal ervoor zorgen dat je slechts tot een bepaalde diepte kan zagen wat ideaal is om uitsparingen te maken. Aan een van de zijdes is een stelschroef die je op een bepaalde diepte kan instellen. Als je de zaag dan naar beneden trekt, dan kom die vast te zitten tegen een stop op je trekgeleider. In sommige gevallen kan je de stop openklappen wat je iets sneller doet werken want zo hoef je de stelschroef niet telkens volledig naar boven te schroeven. Dat was de zaagkop. In de volgende uitzending gaan we verder en bespreken we nog enkele belangrijke aspecten van de afkortzaag. Daarna gaan we de toestellen ook gaan uitproberen en besluiten we deze Voor U getest.