De tooldokter - Beitels

<p>Ik ben er opnieuw met een nieuwe Tooldokter en in deze aflevering staan beitels centraal. Wat je er allemaal mee kan doen, dat zie je nu in deze aflevering.</p> <p>Er zijn best wel een heleboel soorten beitels te ontdekken, maar laat het ons voor deze aflevering houden op het materiaal dat je als DHZ-er nodig hebt.<br />Wat hoor je dus bij je te hebben? Een basisset met enkele houtbeitels waarmee je aan de slag kan. Je kan zo al diverse breedtes gaan uitsteken.<br />Absoluut niet te missen is een houten hamer. Sommige beitels hebben aan het handvat een metalen versteviging achteraan.<br />Daar kan je met een ijzeren hamer wel op slaan, maar doe dat toch maar niet.<br />Na verloop van tijd krijg je dan toch bramen, en loop je het risico dat je hamer op het handvat ketst en dan durf je wel eens op je handen te slaan.<br />Gebruik een houten hamer, die beschadigt het handvat niet.<br />En het handvat staat bol, terwijl de houten hamer een vlak oppervlak om mee te slaan.<br />Wat hoort nog in ons pakket?<br />Een koudbeitel voor brute werken in steen.<br />En een voegbeitel om voegen uit te hakken of tegels te verwijderen.<br />Voor bewerkingen met deze beitels heb je natuurlijk een moker nodig.<br />Verder heb je nog twee handige gereedschappen. Hier zie je een doorslag om nagels te doen verzinken.<br />En dan heb je nog de puntslag, om grip te geven aan je metaalboor zodat je niet wegglijdt in het gladde metaal.<br />Terug naar onze houtbeitels. De beitel is een lang stalen gereedschap met aan &eacute;&eacute;n zijde een scherpe snede.<br />Het handvat noemt de hecht en de snijkant kreeg als naam vouw mee.<br />Met een beitel kan je maar werken als hij scherp staat.<br />Is de beitel zwaar gehavend met bramen?<br />Dan is het best dat hij eerst wordt geslepen op een slijpmolen.<br />De beitel slijp je in een hoek van 25 &agrave; 30 graden.<br />Een hoek van 25&deg; graden dient voor bewerkingen in zacht hout, 30&deg; graden voor bewerkingen in hardere houtsoorten.<br />Maar in principe volg je gewoon de hoek zoals die eerder was geslepen op de beitel.<br />Hou de beitel vast aan het blad, en duw met een lichte druk de beitel heen en weer tegen de slijpmolen.<br />Gebruik de volledige breedte van de slijpsteen.<br />Zo heb je een gelijkmatige slijping van je beitel.<br />Controleer regelmatig of het snijvlak goed staat. Zijn er nog steeds bramen zichtbaar? Werk dan nog wat bij.<br />De beitel is nu geslepen, maar er hangt nu nog een braam aan.<br />Die verwijder je met behulp van een wetsteen.<br />Hou de beitel vast in de ene hand, laat de beitel op zijn vouw vlak rusten op de steen.<br />Oefen met enkele vingers een lichte druk uit en maak een roterende beweging waarbij je de volledige steen gebruikt.<br />Zo cre&euml;er je geen geulen in de wetsteen.<br />Keer de beitel om en leg hem ook eens vlak zodat je de andere kant kan bewerken.<br />Er is nu nog een heel kleine braam.<br />Die trek je weg op een klein blokje hout.<br />Met de beitel kan je aan de slag voor kleine, lichte werkjes zoals het scherpen van je potlood.<br />Snij zachtjes wat hout weg.<br />En om een fijne potloodlijn te krijgen, ga je nog even over wat schuurpapier.<br />De beitel is ook geschikt als je vlug een spie wil maken.<br />Zoek dan een stukje hout waarbij je met de vezel mee kan uitsteken. Dat werkt makkelijker.<br />Zet de beitel in, en zet de beitel aan het werk door er met je gewicht op te duwen.<br />En werk bij tot je het gewenste resultaat hebt.<br />Ergens oude verf- of lijmresten op je werkstuk? Probeer het met de beitel weg te werken.<br />Goed, dat zijn nu maar enkele voorbeelden, maar laten we overgaan tot de &eacute;chte klussen met de beitel.<br />Laat ons even een houtverbinding uitsteken.<br />Stel dat je de dikte van dit balkje wil laten inpassen in de andere houten balk.<br />Teken eerst af.<br />Let er altijd op dat je het werkstuk stevig vastzet &eacute;n dat je bij het beitelen van je lichaam weg werkt.<br />Zaag eerst &eacute;&eacute;n zijde uit met de rugzaag.<br />Je zou de andere zijde uiteraard ook kunnen uitzagen, maar laten we het hier nu toch maar even uitbeitelen.<br />Werk eerst uit volgens de afgetekende lijn.<br />En beitel dan laag per laag uit.<br />Het laatste stuk snij je uit. Klem de beitel daarvoor goed vast in het midden, en duw met je eigen gewicht via zijwaartse bewegingen het hout verder uit tot je een mooi egaal vlak bekomt.<br />Dit is nog voorbeeld van hoe je een gewone tandverbinding kan maken.<br />Teken eerst af wat je wil verwijderen.<br />Markeer het gedeelte dat weg mag.<br />Zaag aan beide zijden al uit met de rugzaag.<br />En maak in het midden nog een extra inkeping.<br />Dan kan je met de beitel aan de slag.<br />Hou de beitel in het midden vast, en werk, in de richting van de nerven mee, naar de uitgezaagde lijnen toe.<br />Het laatste gedeelte steek je uit.<br />Leg de beitel plat en maak een zijdelingse beweging.<br />Werk weg tot aan de potloodlijn.<br />En controleer of het vlak effen is afgewerkt met behulp van het beitelblad.<br />Werk mogelijke oneffenheden nog weg.<br />Nog een kleine aandachtspunt.<br />Als je een lijn wil uithakken, dan zet je de beitel &eacute;&eacute;rst een beetje voor de afgetekende lijn in.<br />Je ziet in het voorbeeld als je de beitel op de lijn inzet, je het hout z&oacute; verduwt dat je eigenlijk voorbij de afgetekende lijn uitkomt.<br />Zet de beitel dus v&oacute;&oacute;r de lijn in. Werk het hout weg.<br />En als laatste snij je dan het hout weg door er haaks op te werken.<br />Nog een ander techniek die ik even wil laten zien.<br />Dit blokje hout wil ik inwerken in mijn werkstuk.<br />Teken eerst af en zet de beitel zo in dat je een vierkant afbakent.<br />Het hout dat je wil wegwerken, kan je nu wegwerken door te gaan wandelen met de beitel.<br />Zet de beitel in op de hoek. Hou de beitel daarbij zo dicht mogelijk beneden vast. Net alsof je een balpen zou vasthouden. Dan kan je veel preciezer werken.<br />Duw een steek in het hout, en pivoteer de beitel en steek opnieuw.<br />En zo werk je voort tot je aan de andere zijde bent.<br />Het hout kan je dan laag per laag gaan uitbeitelen.<br />En wil je nog dieper uitwerken? Wandel dan nogmaals en werk opnieuw uit.<br />Voor het veilig opbergen van je beitels zit er meestal een beschermkapje die je over de snijkant kan schuiven.<br />Maak daar gebruik van. Zo vermijd je dat er kappen ontstaan als je de beitel onzorgvuldig weg legt.<br />Of leg ze aan de kant in een houder waar je beitels in kunnen rusten.<br />Bewaar de beitels bovendien ook op een droge plaats om corrosie te vermijden.<br />Met de koudbeitel aan de slag in steen? Gebruik dan een moker.<br />Gebruik altijd een veiligheidsbril, hoe klein het klusje ook. Er kan altijd een steenbrokje van de steen afketsen en dat wil je niet in je oog hebben zitten.<br />De beitel is gemaakt uit gesmeed gereedschapsstaal en dit uit &eacute;&eacute;n stuk voor de stevigheid.<br />Met de koudbeitel kan je dan aan de slag om stenen af te kappen of gaten in muren te maken om bijvoorbeeld elektrische leidingen door te kunnen trekken.<br />De voegbeitel is in principe niets anders dan een gewone koudbeitel, alleen is de vouw veel breder.<br />Dat maakt het makkelijker om muurvoegen uit te hakken, of tegels uit te breken.<br />Nog even stil staan bij de doorslag.<br />Je geeft ermee een tik op nagels zonder kop die je nog wil doen verzinken in het hout.<br />Er bestaan verschillende diameters zodat je altijd wel een goede slag kan geven op de nagels die je gebruikt.<br />Een puntslag lijkt op een doorslag, maar is aan het uiteinde conisch afgewerkt. Er is dus een scherp punt aan.<br />Met de hamer kan je dan een punt overzetten op metaal dat je wil boren.<br />Het metaal is glad en de metaalboor heeft dan de neiging om te gaan glijden als je er kracht op uitoefent.<br />Met de puntslag geef je een geleiding aan de metaalboor.</p> <p>Deze aflevering zit erop. Wil je deze, of andere Tooldokters nog eens herbekijken, dan kan dat op onze website of op ons eigen Youtubekanaal uiteraard! Bedankt voor het kijken.</p>