Wat je moet weten over mulch
Wie een robotmaaier gebruikt, merkt al snel dat het gras er vaak groener, voller en gezonder uitziet dan bij klassiek maaien. Dat heeft veel te maken met het mulchen, dé maaitechniek bij robotmaaiers. Maar wat is mulch precies? Hoe werkt mulchen bij een robotmaaier? En waarom is het zo goed voor het gazon?
Wat is mulch?
Natuurlijke recyclage
Mulch bestaat uit kleine organische resten die op de bodem achterblijven en daar een beschermende en voedende functie hebben. In de tuinbouw kan mulch bestaan uit schors, bladeren, compost of houtsnippers. Bij gras gaat het om zeer kleine grassnippers die tijdens het maaien opnieuw op het gazon terechtkomen.
Bij klassiek maaien worden de grassprieten afgesneden en meestal opgevangen in een opvangbak. Die grasresten worden vervolgens weggegooid of gecomposteerd. Bij mulchen worden de fijne grassnippers niet opgevangen, maar door de maaier over het gazon "uitgestrooid". Ze blijven op het gazon liggen en worden opgenomen in de natuurlijke kringloop van de bodem.
Mulchen is dus eigenlijk een vorm van natuurlijk recycleren. Het gras dat gemaaid wordt, verandert in een gratis voedingsbron voor het gazon zelf. Daardoor blijft de bodem vruchtbaar en hoeft men minder kunstmest te gebruiken.
Hoe werkt mulchen?
Het principe van mulchen is eenvoudig. Onder de robotmaaier draaien scherpe mesjes aan hoge snelheid rond. Die versnijden het gras zeer fijn en verspreiden de minieme grassnippers meteen opnieuw over het gazon. Omdat de maaier voortdurend actief is, blijven de snippers klein en quasi onzichtbaar. Omdat deze snippers zo klein zijn, zakken ze tussen de grassprieten naar de bodem. Daar verteren ze snel onder invloed van vocht, micro-organismen en bodemleven.
Tijdens dat afbraakproces komen belangrijke voedingsstoffen vrij zoals stikstof, kalium en fosfor. Dat zijn precies de elementen die gras nodig heeft om gezond, sterk en groen te blijven.
Een goede mulchlaag is bovendien nauwelijks zichtbaar. In tegenstelling tot lange of vervilte grasresten die op het gazon blijven liggen na slecht maaien, vormen de fijne mulchsnippers geen storende laag. Ze verdwijnen als het ware tussen het gras.
Het belang van regelmaat
Belangrijk is wel dat er regelmatig gemaaid wordt. Hoe korter de stukjes gras zijn die worden afgesneden, hoe sneller ze verteren en hoe beter het mulch-effect werkt.
In tegenstelling tot een klassieke maaier maait een robotmaaier meestal niet één keer per week, maar dagelijks of om de paar dagen. Daardoor wordt telkens slechts een heel klein stukje van de grasspriet afgesneden. Die kleine snippers zijn ideaal om snel af te breken.
Mulchen vs. opvangbak
Mulchen biedt verschillende belangrijke voordelen tegenover maaien met een opvangbak.
Geen grasafval meer
Een van de grootste voordelen is dat er geen grasafval meer moet worden afgevoerd. Wie een klassieke grasmaaier gebruikt, moet regelmatig de opvangbak legen. Zeker in het groeiseizoen kan dat erg tijdrovend zijn.
Met een robotmaaier verdwijnt dat werk volledig. De grassnippers blijven gewoon op het gazon liggen en worden vanzelf afgebroken. Dat betekent minder groenafval in de container of op het containerpark. Mulchen zorgt dus voor minder afvalproductie.
Grasresten uit een klassieke opvangbak kunnen anderzijds ook perfect op de composthoop terechtkomen en vormen zelfs een waardevolle bron van stikstofrijk materiaal. Hierbij zijn er wel enkele aandachtspunten:
- Voeg gras niet in te grote hoeveelheden tegelijk toe aan de composthoop. Dikke lagen gras bevatten veel vocht, waardoor alles snel gaat samenklitten. Dat zorgt voor verstikking van je compost.
- Meng gras altijd met droger en structuurrijk materiaal zoals bladeren, stro, takjes of versnipperd snoeihout.
- Gebruik geen gras met onkruid dat al zaad heeft gevormd.
- Vermijd gras dat recent behandeld werd met pesticiden, mosbestrijders of onkruidverdelgers.
Natuurlijk bemesten
Mulch werkt als een natuurlijke meststof. De grassnippers bevatten voedingsstoffen die opnieuw in de bodem terechtkomen. Daardoor krijgt het gazon voortdurend een kleine dosis natuurlijke voeding.
Anderzijds betekent dat niet dat een gazon helemaal geen bijkomende meststof meer nodig heeft. De fijne grassnippers die een robotmaaier achterlaat, brengen wel degelijk voedingsstoffen zoals stikstof, kalium en fosfor terug in de bodem, maar meestal volstaat dat niet om het gazon het hele jaar door optimaal te voeden.
Gras verbruikt namelijk voortdurend voedingsstoffen tijdens de groei, zeker in periodes van intensief gebruik, droogte of sterke groei in het voorjaar. Daarom blijft het aanbevolen om het gazon in maart/april en/of in september/oktober af en toe extra te bemesten, afhankelijk van de bodemkwaliteit en de toestand van het gras.
Het grote verschil is wel dat dankzij mulchen een pak minder meststof nodig is dan bij traditioneel maaien met opvangbak.
Een gezonder gazon
Mulchen zorgt voor een sterkere grasmat. Omdat de bodem continu gevoed wordt, groeit het gras uiteindelijk dichter en voller. Een dicht gazon heeft verschillende voordelen:
- minder kans op mosvorming;
- minder ruimte voor onkruid;
- betere weerstand tegen droogte;
- mooier egaal groen resultaat.
Daarnaast stimuleert frequent maaien de grasgroei. Het gras gaat meer "vertakken", waardoor een compact tapijt ontstaat.
Positief effect op de bodem
Mulchen heeft niet alleen voordelen voor het gras, maar ook voor de bodem eronder. De fijne grassnippers verbeteren het bodemleven en zorgen ervoor dat de grond gezonder en actiever blijft. Wormen, bacteriën en andere micro-organismen helpen bij het afbreken van het organisch materiaal. Een bodem met voldoende organisch materiaal heeft een betere structuur, blijft luchtiger en kan water efficiënter opnemen en vasthouden. Dat maakt het gazon beter bestand tegen zowel droogte als hevige regenval.
Mulch helpt bovendien om vocht beter vast te houden. Tijdens warme zomerdagen droogt een gemulchte bodem minder snel uit. De mulchlaag werkt namelijk als een natuurlijke bescherming tegen verdamping. Het gazon blijft langer fris en groen, zelfs wanneer het weinig regent.
Ook temperatuurschommelingen worden beperkt. De bodem warmt minder snel op in de zomer en koelt minder snel af tijdens koude nachten. Daardoor blijven de wortels van het gras beter beschermd en kan het gazon gelijkmatiger groeien.
Zorgt mulch voor een dikkere viltlaag?
Toch bestaat soms de misvatting dat mulchen automatisch leidt tot een dikke viltlaag in het gazon. In normale omstandigheden is dat bij een robotmaaier meestal niet het geval. Omdat de grassnippers zeer fijn zijn en voortdurend worden afgebroken, worden ze doorgaans snel opgenomen in het bodemleven. Een gezonde bodem met voldoende micro-organismen verwerkt die kleine snippers zonder problemen.
Dat betekent echter niet dat verticuteren volledig overbodig wordt. Na verloop van tijd kan er nog steeds een viltlaag ontstaan door afgestorven wortels, mos, organisch materiaal of intensief gebruik van het gazon. Zeker op compacte of vochtige bodems blijft het nuttig om het gazon af en toe te verticuteren.
Het grote verschil is wel dat een correct gemulcht gazon vaak minder snel een problematische viltlaag ontwikkelt dan een gazon dat onregelmatig wordt gemaaid. Dankzij het frequente maaien van een robotmaaier blijft de grasgroei constanter en gezonder, waardoor het gazon doorgaans minder onderhoud vraagt.