Hoe kies je een regenwaterpomp?

Met de juiste regenwaterpomp zorg je voor voldoende druk en een betrouwbare watertoevoer. Maar welk type kies je? En waar moet je op letten? In dit overzicht ontdek je hoe regenwaterpompen werken en welke oplossing het best bij jouw situatie past.

Wat is een regenwaterpomp?

Van de put naar de aftappunten

Een regenwaterpomp is een vast opgesteld apparaat dat opgevangen regenwater uit de regenwaterput aanzuigt via een aanzuigslang en naar aftappunten in huis of tuin pompt via watertoevoerleidingen. In huis kan regenwater worden gebruikt voor de wasmachine of het toilet. In de tuin is de hoofdtoepassing het besproeien van de planten of de schoonmaak van het terras.

De pomp zorgt voor voldoende waterdruk en kan in een natte opstelling (in het water) of droge opstelling (buiten het reservoir) geplaatst worden.

Hoe werkt een regenwaterpomp?

Wanneer er vraag is naar regenwater (bijvoorbeeld bij het doorspoelen van een toilet of het inschakelen van de wasmachine), zuigt de pomp – vrijwel altijd elektrisch aangedreven via een stopcontact – het water aan via een aanzuigslang uit de regenwaterput.

Met een drukschakelaar

De pomp creëert voldoende druk om het water door leidingen naar het gewenste aftappunt te sturen in huis. Sommige pompen hebben een drukschakelaar die automatisch inschakelt wanneer er water nodig is en uitschakelt als er geen vraag meer is.

De drukschakelaar zorgt ervoor dat de pomp automatisch in- en uitschakelt op basis van de waterdruk in het systeem. Wanneer je bijvoorbeeld een kraan opent, een toilet doorspoelt of een wasmachine start, daalt de waterdruk in de leidingen. De drukschakelaar detecteert deze daling en schakelt de pomp in om water te leveren.

Zodra de vraag naar water stopt, bijvoorbeeld wanneer de kraan weer dicht is, stijgt de druk in de leidingen en schakelt de schakelaar de pomp automatisch uit. Dit systeem voorkomt dat de pomp continu draait en bespaart zo energie.

 

Nat of droog opgesteld?

Een regenwaterpomp kan op twee manieren worden opgesteld: nat of droog. Bij een natte opstelling bevindt de pomp zich direct in het waterreservoir. Dit type opstelling is stil en neemt weinig ruimte in beslag.

Bij een droge opstelling staat de pomp buiten het waterreservoir, meestal in een aparte ruimte of naast de put, en zuigt het water aan via een aanzuigslang. Droge opstellingen zijn gemakkelijker toegankelijk voor onderhoud, maar kunnen meer geluid maken en vereisen een goed geïsoleerde ruimte om vorstschade te voorkomen.

Regenwaterpomp in droge opstelling

Bij een droge opstelling staat de pomp in huis en wordt het water uit de tank aangezogen met een aanzuigslang. Vanuit de pomp wordt het water dan verder getransporteerd naar de nodige aftappunten in de woning. Er zijn grotendeels drie soorten waterpompen die worden gebruikt in een droge opstelling.

Zuigerpomp

Een elektrisch aangedreven zuigerpomp werkt met een mechanisch zuigermechanisme dat water via een op- en neergaande beweging opzuigt en in een drukvat pompt. Van daaruit wordt het water naar de aftappunten getransporteerd.

Zuigerpompen worden tegenwoordig echter minder vaak gebruikt voor regenwatersystemen en zijn meer geschikt voor toepassingen waarbij lage hoeveelheden water op lage druk nodig zijn.

Zelfaanzuigende jetpomp

Naast zuigerpompen bestaan er ook zelfaanzuigende jetpompen. Deze beschikken over een waaier in het pomphuis die snelheidsenergie levert aan het water, en het zo vanuit de regenput kan vervoeren naar de aftappunten. Deze pompen zijn in staat om automatisch water aan te zuigen zonder dat de aanvoerleiding volledig gevuld hoeft te zijn met water.

Het nadeel van deze pompen is dat de druk niet kan worden aangepast aan de vraag. Dat maakt ze minder geschikt voor binnenshuisgebruik, waar wisselende waterdruk gewenst is. Jetpompen kunnen in combinatie met een drukschakelaar of drukvat echter wel gebruikt worden voor binnen. Voor tuinirrigatie zijn ze over het algemeen een goede keuze.

Hydrofoorpomp

Tegenwoordig wordt meestal een hydrofoorpomp gebruikt om regenwater binnenshuis te verdelen. Een hydrofoorpomp is geen apart pomptype, maar een complete pompinstallatie die bestaat uit een zelfaanzuigende pomp in combinatie met een automatische drukregeling, al dan niet met drukvat.

Vaak gaat het om een meertraps centrifugaalpomp. In tegenstelling tot een klassieke jetpomp met één waaier, beschikt een meertraps pomp over meerdere waaiers. Daardoor kan ze hogere druk opbouwen en stabiel water leveren, wat ideaal is voor binneninstallaties waar op meerdere plaatsen tegelijk water wordt afgenomen.

Veel hydrofoorpompen zijn uitgerust met een drukvat. Dat vat slaat water onder druk op en vermindert het aantal start- en stopmomenten van de pomp. De druk schommelt daarbij tussen een ingestelde inschakel- en uitschakeldruk.

Bij hydrofoorpompen zonder drukvat gebeurt de drukregeling via een elektronisch sturingssysteem (presscontrol). Dit systeem schakelt de pomp automatisch in bij waterafname en uit wanneer de vraag stopt. Deze toestellen winnen de laatste jaren aan populariteit omdat ze compacter zijn en een meer constante waterdruk leveren.

Aandachtspunten voor de aanzuigleiding

Zorg ervoor dat de nominale binnendiameter van de aanzuigleiding minimaal overeenkomt met die van de zuigaansluiting van de pomp – liefst zelfs een waarde groter. Houd de zuigleiding ook zo kort mogelijk. Anders ontstaan er verhoogde wrijvingsweerstanden, en die hebben een negatieve impact op de zuighoogte.

Vergewis je er ook van dat de zuigleiding constant en in stijgende lijn naar de pomp loopt. Korte bochten voor de pomp zijn geen goed idee, want die veroorzaken turbulentie, geluidshinder en slijtage. Dat laatste vermijd je maar beter, gezien lekkages de pomp serieus kunnen beschadigen.

Fabrikanten raden aan om tussen de aansluiting van de bocht en de pomp een afstand te bewaren van vijf keer de nominale diameter van de aanzuiging.

Regenwaterpomp in natte opstelling

Een natte opstelling is opportuun wanneer er ruimtegebrek is of als de pomp op een grotere diepte moet werken zonder dat het aanzuigen van water een probleem vormt. Indien de aanzuighoogte de 7 m overschrijdt, of de afstand tot de put te groot is, moet er voor een natte opstelling worden gekozen

Het nadeel is dat een dergelijke pomp minder gemakkelijk te onderhouden is dan een pomp in droge opstelling. Een nat opgestelde pomp zal daarnaast ook geen geluidshinder geven. 

Met een dompelpomp

Als de pomp in huis de afstand tot aan de regenput niet aankan, dan kan je ook een dompelpomp in de put zelf plaatsen. Het is optimaal als de pomp het water van ongeveer veertig centimeter boven het bodemniveau opzuigt met, met behulp van een drijvende aanzuigdarm (met eventueel een groffilter) of met een stijgbuis. Zo wordt het opnemen van slib vermeden.

 

Belangrijke specificaties

Wanneer je op zoek gaat naar een regenwaterpomp, heb je er een nodig op maat van je installatie, de plaats van je aftappunten, de diepte van je regenput ... Ga je zelf instaan voor de plaatsing? Dan laat je je bij de keuze voor de juiste pomp beter bijstaan door een vakman. Toch geven we alvast enkele zaken mee die je kunnen helpen bij je zoektocht.

Het vermogen

Uiteraard is het vermogen (uitgedrukt in watt) een belangrijke factor bij de keuze van je regenwaterpomp. Hoe hoger het vermogen, hoe geschikter voor intensievere pompwerken.

Kracht en doorvoercapaciteit

De doorvoercapaciteit of het debiet van de pomp moet afgestemd zijn op onder meer het aantal aftappunten. Vaak volstaat 2.000 l/u, maar er bestaan ook pompen tot 5.000 l/u. Als de pomp bovengronds staat, moet ze de afstand van de put tot het huis én het hoogteverschil in de put aankunnen.

Opvoerhoogte

De opvoerhoogte is de maximale hoogte waarover de pomp water kan verplaatsen, gemeten vanaf de pomp naar het hoogste punt waar het water naartoe moet. Als een pomp een opvoerhoogte heeft van 10 meter, betekent dit dat het water maximaal 10 meter omhoog kan worden gepompt. De opvoerhoogte wordt vaak uitgedrukt in mwk (meter waterkolom).

Werkdruk

De werkdruk, uitgedrukt in bar, bepaalt hoe krachtig de pomp het water naar de aftappunten kan stuwen. Voor huishoudelijk gebruik (toiletten, wasmachines) en sproeisystemen is een druk van 2 tot 4 bar meestal voldoende. Hogere druk is nodig voor grotere irrigatiesystemen of hogere gebouwen.

De werkdruk staat in directe relatie tot de opvoerhoogte, omdat de opvoerhoogte bepaalt hoeveel druk de pomp kan genereren wanneer het water wordt gepompt. Daarom wordt de opvoerhoogte vaak omgerekend naar bar, waarbij 1 mwk gelijkstaat aan 0,098 bar. 

De werkdruk wordt verder ook bepaald door andere factoren, zoals de diameter van de uitlaatpijp en de weerstand van de leidingen waardoor het water stroomt.

Aanzuigdiepte

De aanzuigdiepte, uitgedrukt in meters, geeft aan hoe diep de pomp het water kan aanzuigen vanuit de regenwaterput of tank. Een typische zelfaanzuigende pomp heeft een maximale aanzuigdiepte van ongeveer 7 tot 9 m. Voor diepe regenputten is dit een cruciale factor om rekening mee te houden.

Afgestemd op elkaar
Je wilt geen pomp hebben met een te geringe opvoerhoogte/capaciteit. Evenmin wil je te veel geld uitgeven aan een pomp met een grotere aanzuigdiepte dan nodig. Ga dus, vóór je een pomp koopt, altijd eerst na voor welk doel je een pomp allemaal nodig hebt, waar de pomp zal komen te staan en van hoe diep het water moet worden opgepompt. Houd ook rekening met de aftappunten: hoe ver/hoog ze liggen, hoeveel er zijn en welke werkdruk ze aankunnen/nodig hebben. Houd er rekening mee dat zaken zoals bochten en een horizontale afstand ook altijd een bepaalde drukval creëren.
Bij de meeste pompen kan je trouwens in de technische fiche of handleiding een tabel en/of grafiek terugvinden waaruit je kan afleiden hoeveel liter per uur de pomp kan laten doorstromen bij een bepaalde hoogte en waaruit je kan opmaken welke waterdruk er bij welke diepte kan worden geleverd.

 

Droogloopbeveiliging

Om pompschade te vermijden bij een (bijna) lege put, schaf je het best een model met droogloopbeveiliging aan. Droogloopbeveiliging kan op verschillende manieren werken:

• ingebouwd in de pomp via een elektronische beveiliging die detecteert wanneer er geen water meer wordt aangezogen,
• met een vlotterschakelaar in de regenwaterput die de pomp uitschakelt (en overschakelt naar leidingwater) bij een te lage waterstand.

Wat als de regenwaterput leeg is?

Tijdens droge periodes kan het gebeuren dat je regenwaterput leeg raakt. In dat geval zijn er verschillende oplossingen.

Handmatig bijvullen

Je kan de regenwaterput tijdelijk bijvullen met leidingwater, bijvoorbeeld via een tuinslang of een vaste leiding. Let op: het bijvullen van een regenwaterput met leidingwater moet altijd gebeuren met een fysieke onderbreking. Er mag nooit een directe verbinding zijn tussen het drinkwaternet en het regenwatercircuit. Dit is wettelijk verplicht om vervuiling van het drinkwater te voorkomen. Een eenvoudige terugslagklep is hiervoor niet voldoende.

Automatisch aanvullingssysteem

Je kan ook kiezen voor een automatisch aanvullingssysteem. Bij zo’n systeem detecteert een vlotter wanneer het waterpeil te laag staat, wordt een klein intern reservoir gevuld met leidingwater en zuigt de pomp tijdelijk uit dit reservoir.

In dat geval is de regenwaterpomp bijvoorbeeld uitgerust met een driewegkraan met een omslagklep. Op de driewegkraan zit een koppeling naar de aanzuigleiding van de waterput, een koppeling om het water in de woning te verdelen én een koppeling voor de toevoer van stadswater in een reservoir. Een vlotter in de regenput is hierbij verbonden met de omslagklep op de driewegkraan, die ofwel regenwater ofwel stadswater naar het circuit zal sturen.

Hierdoor hoef je de regenwaterput niet manueel bij te vullen, blijft de watertoevoer gegarandeerd en verbruik je enkel leidingwater wanneer dat echt nodig is. Ook hier gebeurt de bijvulling steeds op een manier dat er geen rechtstreekse verbinding ontstaat tussen leidingwater en regenwater. 

Manueel omschakelen (alternatief)

Bij eenvoudigere installaties kan je er ook voor kiezen om tijdens droge periodes manueel over te schakelen naar leidingwater. Dit kan bijvoorbeeld door de kraan van de regenwaterput dicht te draaien en de pomp tijdelijk aan te sluiten op leidingwater. Ook hierbij moet steeds gewaakt worden over een correcte scheiding tussen beide watercircuits.

Filtratie van je regenwater

Tussen de regenwaterpomp en het eerste aftappunt of de eerste collector voorzie je best nog een extra filter om het water zo proper mogelijk in huis te krijgen. Hierbij kan je kiezen voor een filter die grofvuil, zoals zand, tegenhoudt, een fijnfilter voor het filteren van kleinere deeltjes en een actieve koolfilter om geuren en kleurstoffen te absorberen. Deze filters moeten meteen vervangen worden als ze niet meer werken (meestal jaarlijks).

Om het regenwater verder te zuiveren kan je nog uv-filters plaatsen. Een degelijk filtersysteem zal ook geurtjes uit het water wegnemen.